Tag Archive | "Καρδιά"

Tags: , ,

Πλήρης καρδιολογικός έλεγχος – Γράφει ο Κων/νος Μανάκος

Posted on 29 Νοεμβρίου 2019 by admin

Πολύ συχνά η καρδιολόγοι διαπιστώνουμε ότι οι ασθενείς μας δεν γνωρίζουν τι περιλαμβάνει η καρδιολογική εξέταση. Είναι συνήθως μια χρονοβόρα διαδικασία  όπου με ένα πλήρη ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό διερευνάται κάθε πτυχή του καρδιαγγειακού συστήματος. Παρακάτω σας παρουσιάζουμε τις κύριες εξετάσεις για την καρδιά, απαντώντας στις απορίες σας.

  1. Εξέταση λιπιδαιμικού προφίλ

Πώς γίνεται: Με μια απλή εξέταση αίματος, που περιλαμβάνει τον έλεγχο των επιπέδων της ολικής χοληστερίνης, της HDL «καλής» χοληστερίνης, της LDL «κακής» χοληστερίνης, των τριγλυκεριδίων και του αθηρωματικού δείκτη (δείχνει την αναλογία «κακής» χοληστερίνης προς τη συνολική χοληστερίνη του αίματος).Τι δείχνει: Μετρά τα επίπεδα διαφόρων λιπιδίων που υπάρχουν στο αίμα, προκειμένου να προσδιοριστεί ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.Χρειάζεται προετοιμασία; Είναι απαραίτητο πριν από τη λήψη του αίματος να έχει προηγηθεί δωδεκάωρη νηστεία. Καλό είναι, επίσης, να μην αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες επειδή θα κάνετε εξετάσεις. Κάθε πότε: Αν ο ασθενής ανήκει στην κατηγορία υψηλού κινδύνου (π.χ. έχει διεγνωσμένη στεφανιαία νόσο), τότε χρειάζεται να υποβάλλεται σε εξετάσεις 2 φορές τον χρόνο, διαφορετικά 1 φορά τον χρόνο ή κάθε 2 χρόνια. Από ποια ηλικία: Αν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή υψηλής χοληστερίνης, ο τακτικός έλεγχος των λιπιδίων συστηματοποιείται συνήθως μετά την ηλικία των 30-40 ετών.

  1. Ηλεκτροκαρδιογράφημα

Πώς γίνεται: Με τη χρήση συσκευής που καταγράφει σε ειδικό χαρτί το ηλεκτρικό σήμα που παράγει η καρδιά κατά τη λειτουργία της. Σε συγκεκριμένες περιοχές των χεριών, των ποδιών και του στήθους, τοποθετούνται μέχρι και 12 αυτοκόλλητα ηλεκτρόδια. Στη συνέχεια, μένετε ακίνητοι και γίνεται η καταγραφή του ηλεκτροκαρδιογραφήματος.Τι δείχνει: Μετράει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς για τη διάγνωση τυχόν ανωμαλιών (π.χ. αρρυθμίες, στηθάγχη). Πότε γίνεται: Όταν παρακολουθούνται ασθενείς με καρδιοπάθεια, όταν γίνεται προληπτικός έλεγχος για τη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες ή όταν υπάρχουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε καρδιοπάθεια (π.χ. ταχυκαρδία).Χρειάζεται προετοιμασία; Όχι. Πονάει; Είναι ανώδυνη. Πόσο διαρκεί: Η διάρκειά της δεν ξεπερνάει το 1΄.Κάθε πότε: Είναι υποχρεωτική σε κάθε καρδιολογική εξέταση. Είναι αξιόπιστη; Εξαρτάται από τη στιγμή που γίνεται η εξέταση και από την υποκείμενη πάθηση. Για παράδειγμα, μια αρρυθμία θα φανεί εάν εκδηλωθεί την ώρα της εξέτασης.

  1. Υπέρηχος καρδιάς (triplex)

Πώς γίνεται: Με τη βοήθεια των ηχητικών κυμάτων που μεταδίδει μια ειδική συσκευή, ο μορφομετατροπέας, δημιουργείται μια κινούμενη εικόνα της καρδιάς. Αφού βγάλετε τα ρούχα από τη μέση και πάνω, θα ξαπλώσετε και ο γιατρός θα απλώσει τζελ στο στήθος σας (για να γλιστράει στο δέρμα η συσκευή). Έπειτα, θα τοποθετήσει το εργαλείο στα οστά των πλευρών (κοντά στο στέρνο) με κατεύθυνση την καρδιά, ενώ μπορεί να πάρει λήψεις και από την περιοχή κάτω και αριστερά της θηλής. Επίσης, θα αναπνέετε με συγκεκριμένο τρόπο και θα ξαπλώσετε στην αριστερή πλευρά.Τι δείχνει: Την ανατομική δομή και λειτουργία της καρδιάς. Επίσης, βοηθά στην εκτίμηση συγγενών καρδιοπαθειών.Χρειάζεται προετοιμασία; Όχι.Πονάει; Το μόνο που θα νιώσετε είναι ελαφριά πίεση στον θώρακα.Πόσο διαρκεί; Εξαρτάται από την υποκείμενη νόσο, αλλά συνήθως από λίγα λεπτά έως μισή ώρα (σε περίπτωση σύνθετων καρδιακών παθήσεων).  Κάθε πότε: Εξαρτάται από την πάθηση κάθε ασθενούς.Είναι ασφαλής; Δεν έχει συνδεθεί με κάποιο γνωστό κίνδυνο.Είναι αξιόπιστη; Ναι, σε περιπτώσεις βαλβιδοπάθειας ή υπερτροφίας της αριστερής κοιλίας, καθώς και στον έλεγχο της ανατομίας της καρδιάς.

  1. Δοκιμασία κοπώσεως

Πώς γίνεται: Τοποθετούνται 6 ηλεκτρόδια στο στήθος, δύο στο ύψος των ώμων και δύο στην κοιλιά, και περπατάτε σε έναν κυλιόμενο διάδρομο με μεταβαλλόμενη κλίση και ταχύτητα μέχρι οι παλμοί σας να φτάσουν τον στόχο που έχει τεθεί ανάλογα με την ηλικία σας. Στη διάρκεια της εξέτασης μετριέται η πίεσή σας και υπάρχει παρακολούθηση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Τι δείχνει: Δίνει πληροφορίες για τη λειτουργία της καρδιάς όταν κουράζεται και λειτουργεί με αυξημένες ανάγκες σε οξυγόνο. Αν υπάρχει στένωση στα αγγεία, θα φανεί ενώ βρίσκεστε σε κατάσταση κόπωσης και όχι ηρεμίας.Πότε γίνεται: Μπορεί να γίνει προληπτικά ή αν ο γιατρός θέλει να ελέγξει αν κάποιο σύμπτωμά σας (π.χ. πόνος στο στήθος) σχετίζεται με στεφανιαία νόσο. Χρειάζεται προετοιμασία; Φοράτε άνετα παπούτσια για σταθερό περπάτημα στον τάπητα, καθώς και ελαφριά ρούχα.. Καλό είναι να φάτε κάτι ελαφρύ 2-3 ώρες πριν από την εξέταση, γιατί η νηστεία μπορεί να μειώσει την αντοχή σας.Πονάει; Όχι.Πόσο διαρκεί; Ο χρόνος της εξέτασης εξαρτάται κυρίως από την αντοχή σας και από την ηλικία σας, ενώ μπορεί να  διακοπεί η εξέταση νωρίτερα αν  κριθεί απαραίτητο.Κάθε πότε: Όσοι έχουν παράγοντες κινδύνου (π.χ.  υπέρταση ή υψηλή χοληστερίνη), έχουν υποστεί έμφραγμα μυοκαρδίου ή έχουν υποβληθεί σε κάποια επέμβαση την επαναλαμβάνουν κάθε 1-2 χρόνια.Είναι ασφαλής; Ναι. Τα ανεπιθύμητα συμβάντα είναι σπάνια (η πιθανότητα απειλητικών για τη ζωή αρρυθμιών είναι 0,05%).Είναι αξιόπιστη; Μπορεί να μην αναδείξει κάποιο υπάρχον πρόβλημα, ενώ σε γυναίκες, ιδιαίτερα αναπαραγωγικής ηλικίας,  είναι πιθανό να παρουσιαστούν πιο συχνά ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Όσο για την προγνωστική αξία της σε περιπτώσεις στεφανιαίας νόσου, είναι μεγαλύτερη για όσους εμφανίζουν συμπτώματα ή έχουν παράγοντες κινδύνου.

Πιο εξειδικευμένες εξετάσεις  για την ολοκλήρωση της  καρδιολογικής μελέτης  είναι  η 24ωρη καταγραφή  ρυθμού και πίεσης ,η μαγνητική καρδιάς ,η ηλεκτροφυσιολογική μελέτη και ο στεφανιογραφικός έλεγχος ανάλογα με τα εκάστοτε  διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα.

 

Γράφει ο Κων/νος Μανάκος,  MD,PhDc,FEBSC, καρδιολόγος

Comments (0)

Tags: , ,

Αθλητική καρδιά – Γράφει ο Κων/νος Μανάκος MD,PhDc,FEBSC, καρδιολόγος

Posted on 25 Οκτωβρίου 2019 by admin

Η διαπίστωση πως καρδιά ενός αθλητή διαφέρει δομικά και λειτουργικά από εκείνη του μέσου  ενήλικα  είχε  διατυπωθεί σχεδόν πριν ένα αιώνα, από τους τότε ιατρούς – φυσιολόγους, χρησιμοποιώντας ακόμη απλά μέσα εξέτασης όπως η θωρακική επίκρουση. Συγκεκριμένα είχε αναγνωρισθεί πως η καρδιά μεγεθύνεται σε σκιέρ μεγάλων αποστάσεων και η παρατήρηση αυτή είχε αποδοθεί στην ανάγκη μεγαλύτερης παραγωγής έργου από τους αθλητές. Σήμερα, με τη χρήση εξειδικευμένων ιατρικών εργαλείων, είναι πλέον σαφές πως η καρδιά εμφανίζει φυσιολογικές προσαρμογές στη συστηματική άσκηση, οι οποίες γενικά συνοψίζονται στον όρο «αθλητική καρδιά».

Η αθλητική αναδιαμόρφωση του καρδιακού μυός ανταποκρίνεται στις ανάγκες προπόνησης του αγωνιζομένου, όπως συμβαίνει άλλωστε και με τους σκελετικούς μύες. Έτσι διακρίνουμε αλλαγές στην καρδιά που χαρακτηρίζουν τα αθλήματα αντοχής με έντονες αερόβιες ανάγκες όπως οι δρόμοι μεγάλων αποστάσεων και προσαρμογές που χαρακτηρίζουν τα αθλήματα δύναμης με υψηλό βαθμό αναερόβιας άσκησης όπως η άρση βαρών. Η καρδιά ενός μαραθωνοδρόμου συνήθως εμφανίζει αυξημένες εσωτερικές διαστάσεις για να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες για αυξημένη καρδιακή παροχή στην άσκηση. Σε ηρεμία ο όγκος αίματος που εξωθείται από την καρδιά στα αγγεία είναι μεγαλύτερος, γεγονός που επιτρέπει να εξυπηρετούνται οι σωματικές ανάγκες με λιγότερους παλμούς ανά λεπτό, εμφανίζεται δηλαδή φυσιολογική βραδυκαρδία. Αντίθετα στην καρδιά ενός αθλητή άρσης βαρών παρατηρείται κυρίως υπερτροφία των τοιχωμάτων με μικρή μεταβολή των συνολικών διαστάσεων. Η προσαρμογή αυτή εξυπηρετεί τις αυξημένες συνθήκες πίεσης κατά την προπόνηση χωρίς να απαιτείται μεγαλύτερη παροχή αίματος. Βεβαίως τα περισσότερα αθλήματα, χαρακτηρίζονται από μεικτούς συνδυασμούς αερόβιας και αναερόβιας άσκησης. Για παράδειγμα το ποδόσφαιρο χαρακτηρίζεται ως μετρίως αναερόβιο και συγχρόνως έντονα αερόβιο άθλημα, επομένως οι παρατηρούμενες μεταβολές στην καρδιά είναι ανάλογες και αποτυπώνονται εύκολα με βασικές εξετάσεις όπως το ηλεκτροκαρδιογράφημα και το υπερηχογράφημα καρδιάς

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων οι παραπάνω εξετάσεις αποδίδουν μετρήσεις που κινούνται στα όρια των φυσιολογικών τιμών, επιβεβαιώνοντας την καλοήθη φύση των καρδιακών προσαρμογών. Σε ορισμένες όμως ακραίες περιπτώσεις είναι δυνατό να υπάρξει αλληλοεπικάλυψη των εκδηλώσεων της αθλητικής καρδιάς με χαρακτηριστικά συγκεκριμένων καρδιακών παθήσεων.

Οι παθοφυσιολογικές διαταραχές που ενίοτε παρατηρούνται στο πάχος των τοιχωμάτων και στα μεγέθη των κοιλιών ενός αθλητή συχνά προκαλούν το διαφοροδιαγνωστικό πρόβλημα του κατά πόσο είναι αποτέλεσμα άσκησης ή άλλης παθολογικής αιτίας.

Στοιχεία παθοφυσιολογίας

Η άσκηση προκαλεί βασικές μεταβολές στην καρδιαγγειακή λειτουργία και στο μυϊκό σύστημα. Συγκεκριμένα, μεταβάλλονται τα εξής:

– Αυξάνεται η κατανάλωση οξυγόνου από την καρδιά και τους μυς
– Αυξάνεται ο όγκος παλμού της καρδιάς
– Αυξάνεται η οξειδωτική ικανότητα των μυών, με αποτέλεσμα καλύτερη συσταλτικότητα
– Βελτιώνεται η λειτουργία του ενδοθηλίου
– Άτομα που ασκούνται τακτικά εμφανίζουν κατά την ηρεμία: Αύξηση του τόνου του παρασυμπαθητικού συστήματος, Ελάττωση του τόνου του συμπαθητικού συστήματος, Ελάττωση της καρδιακής συχνότητας

Από πλευράς καρδιολογικού ενδιαφέροντος, η άσκηση διακρίνεται σε ισοτονική, κατά την οποία ενεργοποιείται σχεδόν όλο το μυϊκό σύστημα (π.χ. κολύμβηση) και σε ισομετρική, κατά την οποία ενεργοποιούνται συγκεκριμένες ομάδες μυών (π.χ. άρση βαρών). Κατά την ισοτονική άσκηση δεν παρατηρείται αύξηση της αρτηριακής πίεσης λόγω περιφερικής αγγειοδιαστολής, ενώ, αντίθετα, κατά την ισομετρική η αρτηριακή πίεση αυξάνεται.

Η ισοτονική άσκηση προκαλεί έκκεντρη υπερτροφία και διάταση του μυοκαρδίου, όμως η σχέση της διαμέτρου των κοιλιών προς το πάχος του τοιχώματός τους παραμένει φυσιολογική. Αντίθετα, η ισομετρική άσκηση προκαλεί συγκεντρική υπερτροφία του μυοκαρδίου χωρίς διάταση και χωρίς διαταραχές της διαστολικής λειτουργίας του μυοκαρδίου.

Όταν το πάχος του τοιχώματος του μυοκαρδίου υπερβαίνει τα 15 χιλιοστά και οι δείκτες πλήρωσης της αριστεράς κοιλίας είναι παθολογικοί (παθολογική διατασιμότητα του μυοκαρδίου), συνήθως τίθεται η υπόνοια ύπαρξης υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας. Παθολογική συμπεριφορά της διατασιμότητας του μυοκαρδίου παρατηρείται, επίσης, σε αθλητές που λαμβάνουν αναβολικά.

Η υπερτροφία των τοιχωμάτων της καρδιάς του αθλητή θεωρείται μια φυσιολογική βιολογική απάντηση στο αυξημένο έργο της καρδιάς και αυτός είναι ο λόγος που υποστρέφει μετά τη διακοπή της αθλητικής του σταδιοδρομίας. Αντίθετα, επί ύπαρξης υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας, αυτή η υπερτροφία του μυοκαρδίου δεν είναι αυτόματα αναστρέψιμη.

Η συμμετοχή στον αθλητισμό και η τακτική άσκηση είναι δεδομένο πως προάγει την καλή υγεία. Παρ’ όλα αυτά οι αθλητές δεν έχουν ανοσία απέναντι στις καρδιαγγειακές εκδηλώσεις και τις ασθένειες, γι αυτό και πρέπει να γίνετε τακτικός καρδιολογικός έλεγχος στους αθλητές και όχι μόνο. Ο προαγωνιστικός έλεγχος του ειδικού καρδιολόγου στοχεύει στην έγκαιρη ανίχνευση τέτοιων επικίνδυνων νόσων για την πρόληψη του αιφνιδίου θανάτου ώστε να εκμεταλλεύονται όλοι τα αδιαμφισβήτητα οφέλη της άσκησης με ασφάλεια.

 

Comments (0)

Tags: , ,

Κ. Μανάκος: Αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας της καρδιάς χωρίς χειρουργείο (TAVI)

Posted on 30 Αυγούστου 2019 by admin

Η στένωση της αορτικής βαλβίδας αποτελεί την πιο συχνή βαλβιδική νόσο των ενηλίκων. Συνήθως οφείλεται σε εναπόθεση ασβεστίου και έχει ως αποτέλεσμα τον σοβαρό περιορισμό της ικανότητας της καρδιάς να εξωθεί την απαιτούμενη ποσότητα αίματος στην κυκλοφορία ώστε να τροφοδοτήσει επαρκώς τον οργανισμό.

Aπό αυτή τη ασθένεια πάσχει περίπου το 5% του πληθυσμού ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;

Οι ασθενείς εμφανίζουν δύσπνοια, εύκολη κόπωση, στηθαγχικά ενοχλήματα, ζάλη και λιποθυμικά επεισόδια.

Μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων η θνητότητα της πάθησης είναι πολύ μεγάλη.

Πώς αντιμετωπίζεται η στένωση της αορτικής βαλβίδας;

Δεν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή που να αντιμετωπίζει την πάθηση. Η μόνη αποτελεσματική θεραπεία είναι η αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας η οποία μπορεί να γίνει χειρουργικά ή διαδερμικά με τη χρήση καθετήρων. Η στένωση της αορτικής βαλβίδας είναι νόσος που προσβάλλει άτομα προχωρημένης ηλικίας. Στους ασθενείς αυτούς είναι πολύ συχνή η συνύπαρξη και άλλων παθήσεων. Το γεγονός αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο της χειρουργικής επέμβασης, με αποτέλεσμα τόσο οι γιατροί όσο και οι ασθενείς να προσπαθούν να την αποφύγουν.

Πώς γίνεται η χειρουργική αντικατάσταση;

Η επέμβαση πραγματοποιείται με γενική αναισθησία και απαιτεί τη διάνοιξη του θώρακα του ασθενή και προσωρινή διακοπή της λειτουργίας της καρδιάς του. Ο χειρουργός απομακρύνει την ασβεστωμένη βαλβίδα και εμφυτεύει μια καινούργια μεταλλική ή βιοπροσθετική βαλβίδα. Η διάρκεια της επέμβασης είναι 4-5 ώρες. Ο ασθενής παραμένει στο νοσοκομείο περίπου για μια εβδομάδα και συνήθως επανέρχεται στις δραστηριότητές του μετά από δύο μήνες.

Τι είναι η διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας;

Η διαδικασία της επέμβασης είναι παρόμοια με αυτή της στεφανιογραφίας. Μια εκπτυσσόμενη βιοπροσθετική βαλβίδα προσαρμόζεται πάνω σε έναν καθετήρα, οδηγείται μέσα από τις αρτηρίες του οργανισμού στη θέση της στενωμένης αορτικής βαλβίδας και απελευθερώνεται στην κατάλληλη θέση. Η νέα βαλβίδα αρχίζει να λειτουργεί αμέσως. Η συνηθέστερη θέση εισαγωγής του καθετήρα είναι η μηριαία αρτηρία. Σε ασθενείς που έχουν σοβαρές στενώσεις στις αρτηρίες των κάτω άκρων χρησιμοποιούνται εναλλακτικές πύλες εισόδου όπως η δια της υποκλειδίου αρτηρίας και η διακορυφαία προσπέλαση.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της μεθόδου ΤΑVI;

Η διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας (TAVI) είναι μια μέθοδος που αναπτύχθηκε πρόσφατα και η οποία επιτρέπει την εμφύτευση μιας καινούριας βιοπροσθετικής βαλβίδας χωρίς την ανάγκη ο ασθενής να υποβληθεί στην κλασική χειρουργική μέθοδο με διάνοιξη του θώρακα και προσωρινή διακοπή της λειτουργίας της καρδιάς. Συνήθως γίνεται χωρίς γενική αναισθησία και η διάρκεια της επέμβασης είναι περίπου δύο ώρες. Ο ασθενής παραμένει στο νοσοκομείο για 4-6 μέρες και μπορεί να δραστηριοποιηθεί πλήρως σε μία εβδομάδα. Το ποσοστό επιτυχούς εμφύτευσης της βαλβίδας από έμπειρους επεμβατικούς καρδιολόγους ξεπερνάει το 98%. Για τους λόγους αυτούς, ο αριθμός των ασθενών που υποβάλλονται σε διαδερμική εμφύτευση της αορτικής βαλβίδας έχει αυξηθεί ραγδαία την τελευταία δεκαετία.

Υπάρχουνεπιπλοκές;

Η πιθανότητα εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών είναι χαμηλή και σε κάθε περίπτωση ο κίνδυνος είναι χαμηλότερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο της κλασικής χειρουργικής αντικατάστασης της αορτικής βαλβίδας.

Πόσοςχρόνοςχρειάζεταιγιατηναποθεραπεία;

Η βελτίωση των καρδιολογικών συμπτωμάτων είναι συνήθως άμεση και μετά την έξοδο από το νοσοκομείο ο ασθενής μπορεί να επανέλθει σύντομα στις δραστηριότητές του.

Είναι όλοι οι ασθενείς κατάλληλοι για TAVI;

Η αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας με τη μέθοδο TAVI εφαρμόζεται προς το παρόν μόνο σε ασθενείς στους οποίους η χειρουργική αντιμετώπιση αντενδείκνυται ή έχει πολύ υψηλό κίνδυνο για επιπλοκές. Οι υποψήφιοι ασθενείς υποβάλλονται σε σειρά εξετάσεων προκειμένου να ελεγχθεί αν είναι κατάλληλοι για τη θεραπευτική αυτή μέθοδο. Η πιθανότητα επιτυχούς εμφύτευσης είναι εξαιρετικά
υψηλή ενώ παράλληλα συνοδεύεται από πολύ μικρό ποσοστό επιπλοκών. Η μέθοδος αυτή περιορίζει την ταλαιπωρία των ασθενών, μειώνει σημαντικά τη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο και βελτιώνει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα της ζωής τους. Θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι στο εγγύς μέλλον, με την πρόοδο της τεχνολογίας και τη μείωση του κόστους της, η διακαθετηριακή θα αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τη χειρουργική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας.

 

Γράφει ο Κων/νος Μανάκος MD,PhDc,FEBSC, καρδιολόγος

Comments (0)

Tags: , ,

Κατάθλιψη και Καρδιά: Σχέση Ζωής – Γράφει ο Κων/νος Μανάκος

Posted on 19 Απριλίου 2019 by admin

Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από κατάθλιψη. Αν και πολλοί δεν τη θεωρούν καν ασθένεια, η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει και την καρδιά.‘Είχε πολύ άγχος, γι’ αυτό έπαθε καρδιακή προσβολή’. Είναι μια φράση που ακούμε συχνά από πολλούς ανθρώπους. Τα τελευταία χρόνια, στους διαχρονικά σταθερούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου (κάπνισμα, υπέρταση, επίπεδα χοληστερόλης, διαβήτης) προστίθενται και οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες κινδύνου (άγχος, κατάθλιψη, κοινωνική τάξη).

Είναι γεγονός ότι η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται πολύ πιο συχνά στους ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο από ότι στο γενικότερο πληθυσμό. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, η κατάθλιψη θεωρείται πια παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση οξέος ισχαιμικού επεισοδίου σε ασθενείς με χρόνια καρδιαγγειακή πάθηση .

Σε πρόσφατη μελέτη στο ‘Circulation’  η κατάθλιψη, ειδικά στους ηλικιωμένους, έδειξε να σχετίζεται με τη χειροτέρευση των συμπτωμάτων της στεφανιαίας νόσου και ανέβασε το δείκτη θνησιμότητας σε αυτή την ομάδα ασθενών.

Φαίνεται λοιπόν ότι η καρδιαγγειακή νόσος και η κατάθλιψη είναι αχώριστες. Και αυτό γιατί, αν και η κατάθλιψη θεωρείται παραδοσιακά ψυχιατρική νόσος, εντούτοις διέπεται από παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς που αφορούν και την καρδιαγγειακή λειτουργία.

Έτσι, ασθενείς με κατάθλιψη εμφανίζουν π.χ. αυξημένο δείκτη φλεγμονής και ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων ή ελάττωση της μεταβλητότητας της καρδιακής συχνότητας. Δυστυχώς η κατάθλιψη –μπροστά στο καρδιαγγειακό πρόβλημα -υποδιαγιγνώσκεται και υποθεραπεύεται.

Η εικόνα του ανθρώπου που φτάνει στο καρδιολογικό ιατρείο με συμπτώματα κατάθλιψης είναι συνήθως η ακόλουθη:

  • Έχει μειωμένα κίνητρα για συμπεριφορές υγείας: καπνίζει ή/και δεν κάνει σωματική άσκηση.
  • Η διατροφή του δεν είναι η ενδεδειγμένη.
  • Αισθάνεται κοινωνικά απομονωμένος.
  • Έχει χρόνιο άγχος για την επιβίωσή του/της.
  • Έχει χαμηλή αντίληψη συναισθηματικής υποστήριξης από τους οικείους του.
  • Έχει δυσλειτουργικούς μηχανισμούς άμυνας στο πρόβλημα της υγείας του (π.χ. άρνηση   αποδοχής της κατάστασης της υγείας του).
  • Δεν συμμορφώνεται στις οδηγίες του γιατρού.
  • Πάσχει από ανορεξία, απώλεια βάρους, προβλήματα ύπνου και μειωμένη ενέργεια.
  • Μπορεί να εμφανίζει συμπτώματα διαταραχής πανικού ή άγχους.

Μερικά δεδομένα που προέκυψαν από πρόσφατες έρευνες σχετικά με το ρόλο της κατάθλιψης στο καρδιαγγειακό σύστημα είναι τα ακόλουθα:

  1. Η κατάθλιψη επηρεάζει το ρυθμό της καρδίας
  2. Αυξάνει την τάση των αιμοπεταλίων να συγκολλούνται μεταξύ τους, δημιουργώντας έτσι μεγαλύτερο κίνδυνο απόφραξης λόγω θρόμβων, σημαντικών αιμοφόρων αγγείων όπως οι στεφανιαίες αρτηρίες της καρδίας
  3. Οι ασθενείς με κατάθλιψη έχουν 4,5 φορές περισσότερες πιθανότητες από τους άλλους για να υποστούν καρδιακή προσβολή
  4. Άλλη έρευνα έδειξε ότι οι ασθενείς με κατάθλιψη έχουν 3 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν μετά από καρδιακή προσβολή σε σύγκριση με άλλους ασθενείς με καρδιακή προσβολή που δεν έπασχαν από κατάθλιψη
  5. Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που παρουσίαζαν κατάθλιψη, βρέθηκε ότι ο παράγοντας TNF-alphaπου προκαλεί φλεγμονή, βρίσκεται σε διπλάσια επίπεδα από ότι σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια χωρίς κατάθλιψη. Η ύπαρξη φλεγμονής σχετίζεται με την αθηρωμάτωση και αυξημένο κίνδυνο απόφραξης αγγείων.

Στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο είναι η κατάθλιψη που προκαλεί τη φλεγμονή, οδηγώντας έτσι στη νόσο ή εάν είναι η ίδια η καρδιακή ανεπάρκεια που προκαλεί την κατάθλιψη με αποτέλεσμα η φλεγμονή που προκύπτει να επιδεινώνει την κατάσταση της καρδίας.

Η σχέση μεταξύ σώματος και ψυχής είναι αμφίδρομη. Όταν κάποιος υποφέρει από κατάθλιψη, τότε όλο το σώμα υποφέρει. Προσβάλλεται πιο εύκολα από ασθένειες και η ανάρρωση του είναι βραδύτερη.

Οι επιστήμονες μόλις πρόσφατα άρχισαν να κατανοούν με ποιους μηχανισμούς η κατάθλιψη προετοιμάζει το πεδίο για άλλες ασθένειες ή επιδεινώνει ήδη υπάρχουσες. Η κατανόηση των μηχανισμών αυτών θα οδηγήσει σε νέες προσεγγίσεις αντιμετώπισης για την πρόληψη και θεραπεία ασθενειών.

Αναμφίβολα οι ασθενείς με κατάθλιψη δεν πρέπει να μένουν χωρίς βοήθεια.

Η κατάθλιψη δεν είναι μια κατάσταση που μπορεί να αγνοηθεί ή που μπορεί απλά και ανώδυνα να εξαφανιστεί.  Εάν παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση, θα βλάπτει όχι μόνο τη συναισθηματική, ψυχική υγεία αλλά μπορεί να έχει και σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική υγεία.

 

Γράφει ο Κων/νος Μανάκος, PhDc,FEBSC, καρδιολόγος

Comments (0)

Tags: , ,

Κων/νος Μανάκος: Αιφνίδιος καρδιακός θάνατος – Διαχρονική απειλή

Posted on 10 Δεκεμβρίου 2018 by admin

Ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος είναι ο απροσδόκητος, ο «ξαφνικός» θάνατος, που συμβαίνει σε άτομο που φαίνεται υγιές ή σε κάποιον που πάσχει από μια χρόνια ασθένεια, αλλά στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο βρίσκεται σε σταθερή  κατάσταση ή σε βελτίωση. Σαν αιφνίδιο χαρακτηρίζουμε το θάνατο που συμβαίνει μέσα σε 1 ώρα από την εμφάνιση κάποιων ενοχλημάτων.
Ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα υγείας του σύγχρονου ανθρώπου. Η εβδομαδιαία καταγραφή Θνητότητας και Θνησιμότητας στις ΗΠΑ κατέδειξε ότι κάθε χρόνο στις ΗΠΑ 400.000-460.000 άτομα πεθαίνουν από απρόσμενο αιφνίδιο καρδιακό θάνατο στα Τμήματα Επειγόντων ή πριν φθάσουν στο Νοσοκομείο.

Συνήθως, μαθαίνουμε ότι ο … ή η … αισθάνθηκε αδιαθεσία, πόνο στο στήθος, φτερούγισμα ή φτερουγίσματα, ταχυπαλμία ή κενά στη λειτουργία της καρδιάς του, πολύ μεγάλη εξάντληση, έντονο ιδρώτα, δύσπνοια, ζάλη, και ενώ μεταφερόταν στο Νοσοκομείο με ιδιωτικό μέσο ή ασθενοφόρο κατέληξε .

Ποια είναι τα αίτια του Αιφνιδίου Καρδιακού Θανάτου 

Ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος οφείλεται είτε α)σε οξεία μηχανική δυσλειτουργία της καρδιάς, όπως στην περίπτωση ενός εκτεταμένου οξέος εμφράγματος μυοκαρδίου που οδηγεί σε ρήξη του ελευθέρου τοιχώματος της καρδιάς ή σε οξεία μη αντιρροπούμενη καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια, β) είτε σε σοβαρή ταχυ- αρρυθμία η οποία επηρεάζει άμεσα την αιμοδυναμική κατάσταση του ασθενούς. Οι αρρυθμίες που οδηγούν σε αιφνίδιο καρδιακό θάνατο δεν είναι οι απλές αρρυθμίες που συνήθως όλοι μας αισθανόμαστε.

Πρόκειται για σοβαρές αρρυθμίες που οδηγούν σε άμεση αιμοδυναμική κατάρριψη, διότι δεν είναι δυνατή η αποτελεσματική συστολή της καρδιάς για την τροφοδοσία των οργάνων του σώματος με αίμα. Οι αρρυθμίες αυτές είναι η κοιλιακή ταχυκαρδία και η κοιλιακή μαρμαρυγή. Η μόνη δυνατότητα επαναφοράς είναι η άμεση ιατρική παρέμβαση και η χορήγηση ηλεκτρικού ρεύματος –  απινίδωση, με ειδικό μηχάνημα που ονομάζεται εξωτερικός απινιδωτής, για την ανάταξη του ρυθμού σε κανονικό φλεβοκομβικό ρυθμό. Ο εξωτερικός απινιδωτής είναι μηχάνημα που βρίσκεται σε όλα τα Νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας και σήμερα και σε διάφορους πολυσύχναστους χώρους, αεροδρόμια και αεροπλάνα Απαιτείται   ειδική εκπαίδευση για τη  χρήση του.
Δυστυχώς, η άμεση αντιμετώπιση δεν είναι πάντα δυνατή, εφόσον μεσολαβεί κάποιες φορές μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι την ειδοποίηση και την προσέλευση των διασωστών του ΕΚΑΒ, και σε κάποιες περιοχές όπως τα νησιά και απομακρυσμένες περιοχές το χρονικό διάστημα είναι πολύ μεγαλύτερο και χρειάζεται ακόμη και αερομεταφορά, λόγω έλλειψης βασικών ιατρικών μέσων.
Έτσι, η πρόληψη του αιφνιδίου αρρυθμικού καρδιακού θανάτου μετετράπη σε μια από τις πιο κριτικές προκλήσεις των συγχρόνων συστημάτων δημόσιας υγείας.
Βασική αρχή της πρόληψης είναι η πρώιμη διάγνωση της  υποκείμενης καρδιοπάθειας που προκαλεί  τον αιφνίδιο θάνατο και η αντιμετώπιση της. Πρέπει να ληφθούν όλα τα μέτρα πρόληψης  και αντιμετώπισης της καρδιακής νόσου πριν αυτή οδηγήσει σε αιφνίδιο θάνατο.
Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατόν να προλάβουμε την εκδήλωση της καρδιακής νόσου ή η εκδήλωση της οδηγήσει σε  σοβαρή συμπτωματολογία και επηρεασμό της λειτουργίας της καρδιάς σαν αντλία  , τότε εκτός από την ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή έχουμε ένα ισχυρό όπλο στη θεραπευτική μας φαρέτρα που λέγεται αυτόματος εμφυτεύσιμος απινιδωτής.

Ποια νοσήματα έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών αρρυθμιών;

  • Στεφανιαία νόσος – με προηγηθέν έμφραγμα μυοκαρδίου
  • Διατατική μυοκαρδιοπάθεια
  • Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια
  • Βαλβιδοπάθειες
  • Γενετικά Νοσήματα όπως: το Σύνδρομο μακρού QT, το Σύνδρομο Brugada, η Κατεχολαμινεργική Πολύμορφη Κοιλιακή Ταχυκαρδία, η Αρρυθμιογόνος Δυσπλασία της δεξιάς κοιλίας, και τέλος οι Χειρουργηθείσες κυανωτικές συγγενείς καρδιοπάθειες.

Λόγω της σημαντικής μείωσης του αιφνιδίου αρρυθμικού θανάτου  με τη χρήση του εμφυτευόμενου αυτομάτου απινιδωτού, σήμερα έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση του ετήσιου αριθμού εμφυτεύσεων και διεύρυνση των ενδείξεων εμφύτευσης απινιδωτικών συστημάτων.
Μέλημα του ιατρικού κόσμου είναι η ευαισθητοποίηση των ασθενών σε θέματα υγείας, η γνωστοποίηση των τροποποιήσιμων  παραγόντων κινδύνου και τα απαιτούμενα μέτρα πρόληψης για την αποφυγή οδυνηρών συμβάντων που κοστίζουν ανθρώπινες ζωές.

 

Γράφει ο Κων/νος Μανάκος, MD,PhDc,FEBSC καρδιολόγος

Comments (0)

Tags: , ,

Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς – Του Κων/νου Μανάκου, καρδιολόγου

Posted on 27 Σεπτεμβρίου 2018 by admin

 Η Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς καθιερώθηκε το 1999 και διοργανώνεται έκτοτε κάθε χρόνο την τελευταία Κυριακή του Σεπτεμβρίου από τη Διεθνή Ομοσπονδία Καρδιάς, με την υποστήριξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας.

Στόχος είναι η ευαισθητοποίηση του παγκόσμιου κοινού για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, που τις τελευταίες δεκαετίες αποτελούν μάστιγα στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες και τείνουν να μετατραπούν σε «πανδημία» για τον πλανήτη, αγγίζοντας και τους πληθυσμούς των αναπτυσσόμενων χωρών.

Μέσω ενημερωτικών εκστρατειών και δράσεων, σε παγκόσμιο επίπεδο, με αφορμή την εν λόγω Παγκόσμια Ημέρα, προωθείται η πρόληψη και ο έλεγχος των καρδιαγγειακών παθήσεων, προάγεται η ανταλλαγή πληροφοριών, ιδεών και επιστημονικών εξελίξεων μεταξύ των ατόμων που εμπλέκονται στην καρδιαγγειακή περίθαλψη, ενώ παράλληλα προωθείται η υγιεινή διατροφή, σε ατομικό, κοινοτικό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο πολιτικών υγείας.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως το έμφραγμα, το εγκεφαλικό, η καρδιακή ανεπάρκεια και οι διάφορες μορφές αρρυθμίας, αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως και οδηγούν σε 17,3 θανάτους σε ετήσια βάση. Εκτιμάται ότι τουλάχιστον το 80% των πρόωρων θανάτων λόγω καρδιαγγειακών νοσημάτων μπορούν να προληφθούν εάν ακολουθούμε έναν υγιεινό τρόπο ζωής που περιλαμβάνει υγιεινή διατροφή και καθημερινή άσκηση.

Επιπρόσθετα, το να γνωρίζει ένα άτομο ότι πάσχει από καρδιαγγειακό νόσημα ή κάποια συγγενή καρδιοπάθεια, είναι πολύ σημαντικό σε επίπεδο προγεννητικής συμβουλής και οικογενειακού προγραμματισμού, καθώς έγκαιρα πρέπει να ακολουθήσει την κατάλληλη θεραπεία ή επιλογή.

Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις είναι το κάπνισμα, η αρτηριακή υπέρταση, η υψηλή χοληστερόλη, το υψηλό σάκχαρο αίματος, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και η κακή διατροφή, ενώ σημαντικότατο ρόλο διαδραματίζει και η κληρονομικότητα.

Στατιστικά Στοιχεία

  • Ένας στους δέκα άνδρες, ηλικίας 50-59 ετών, έχει «σιωπηλή» στεφανιαία νόσο και κινδυνεύει να πάθει έμφραγμα χωρίς καμία προειδοποίηση. Αντίθετα, οι γυναίκες είναι περισσότερο τυχερές, καθώς το καρδιακό επεισόδιο συνήθως «προειδοποιεί» με πόνο στο στήθος.
  • Μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου κατά 20-25% μπορεί να επιτευχθεί εάν κάποιος ακολουθεί σταθερά τους κανόνες της μεσογειακής διατροφής, ενώ ελάττωση του βάρους κατά 5% επιτυγχάνει 30% μείωση του ενδοκοιλιακού λίπους που θεωρείται και το πλέον επικίνδυνο.
  • Η καρδιαγγειακή νόσος παραμένει η κύρια αιτία θνησιμότητας στον κόσμο, καθώς ένας στους τρεις θανάτους παγκοσμίως οφείλεται σε καρδιακή νόσο και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
  • Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αναμένεται έως το 2020 να αποτελούν την κύρια αιτία θνησιμότητας στις αναπτυσσόμενες χώρες.
  • Πρώτη αιτία θανάτου από καρδιά των νέων ηλικίας κάτω των 35 ετών στην Ελλάδα είναι σήμερα η καρδιακή ανεπάρκεια, που οφείλεται στη β-Μεσογειακή αναιμία, ενώ κάθε χρόνο γεννιούνται στη χώρα μας περίπου 1.200 παιδιά με παθήσεις της καρδιάς.
  • Σημαντικά μειωμένος εμφανίζεται ο κίνδυνος ανάπτυξης στεφανιαίας νόσου σε όσους καταναλώνουν 1-2 φλιτζάνια καφέ την ημέρα, ενώ, αντίθετα, εμφανίζεται αυξημένος σε όσους καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες.
  • Σε 20 εκατομμύρια ανθρώπους στερούν κάθε χρόνο τη ζωή τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ενώ μέχρι το 2025 οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι θάνατοι από τις παθήσεις της καρδιάς θα ξεπερνούν τα 25 εκατομμύρια ετησίως!
  • Μόνο στη χώρα μας, κάθε χρόνο καταγράφονται περισσότερα από 15.000 νέα περιστατικά στεφανιαίας νόσου, πολλά από τα οποία αποβαίνουν μοιραία για τον ασθενή.
  • Όπως δείχνουν οι στατιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο, σημειώνεται μία καρδιακή προσβολή κάθε 4 δευτερόλεπτα και ένα εγκεφαλικό επεισόδιο κάθε 5 δευτερόλεπτα.

H Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς συνιστά:

  • Υιοθετήστε έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής
  • Έχετε ως στόχο τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έντασης δραστηριότητα πέντε φορές την εβδομάδα.
  • Θυμηθείτε ότι ακόμη και μικρά πράγματα όπως η ανάβαση μιας σκάλας ή η αποβίβαση από το λεωφορείο λίγο νωρίτερα μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
  • Σταματήστε το κάπνισμα– αυτό είναι το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε για να βελτιώσετε την υγεία της καρδιάς σας.
  • Αν χρειάζεστε βοήθεια, μιλήστε με έναν επαγγελματία υγείας.
  • Επιλέξτε μια ισορροπημένη διατροφή
  • Προσπαθήστε να τρώτε 5 μερίδες (περίπου μια χούφτα) φρούτων και λαχανικών την ημέρα
  • Αφήστε τα παιδιά σας να συμμετέχουν στο μαγείρεμα για να μάθουν για την υγιεινή διατροφή.
  • Ελέγχετε τακτικά την αρτηριακή σας πίεση

 

Comments (0)

Tags: , ,

Καρδιολογικός Προαγωνιστικός Έλεγχος Αθλητών – Γράφει ο Κων/νος Μανάκος, καρδιολόγος

Posted on 31 Αυγούστου 2018 by admin

Παρά την αύξηση και πρόοδο των σύγχρονων διαγνωστικών μεθόδων, οι αιφνίδιοι θάνατοι αθλητών στα γήπεδα εξακολουθούν να συμβαίνουν και μάλιστα να αυξάνονται διαχρονικά. Οι περιπτώσεις αιφνίδιου θανάτου λόγω καρδιακών αιτιών ανέρχονται στις 2.1 ανά 100.000 αθλητών έναντι 0.7 ανά 100.000 μη αθλητών κατ’ έτος. H συστηματική και εντατική αθλητική προπόνηση επιφέρει τεράστια επιβάρυνση στο καρδιαγγειακό σύστημα και εγκυμονεί κινδύνους καρδιαγγειακών συμβαμάτων, ιδιαίτερα σε άτομα που επιδίδονται στον πρωταθλητισμό, με πιο επιρρεπείς τους αθλητές των ανταγωνιστικών κυρίως αθλημάτων όπως το ποδόσφαιρο, η καλαθοσφαίριση και η κολύμβηση. Το φαινόμενο του αιφνίδιου θανάτου σε αθλητές εγείρει πρακτικά δύο βασικά ερωτήματα. Αρχικά, τι είδους εκτίμηση χρειάζεται πριν ασχοληθούν με τις αθλητικές δραστηριότητες και εν συνεχεία εάν επιτρέπεται η άσκηση (και αν ναι, τι είδους) σε ασθενείς με ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου. Οι απαντήσεις είναι περίπλοκες καθώς και αμφιλεγόμενες και εξαρτώνται κυρίως από την ηλικία (άνω ή κάτω των 35 ετών), την υποκείμενη καρδιακή νόσο και το είδος της αθλητικής δραστηριότητας. Επομένως, η ανάγκη του συστηματικού προαγωνιστικού καρδιολογικού ελέγχου των αθλητών βασιζόμενη σε σαφή διαγνωστικά κριτήρια κρίνεται επιτακτική.

 

Πρωτόκολλο καρδιολογικού ελέγχου αθλητών

Η ανίχνευση των καρδιακών νοσημάτων σε αθλητές απαιτεί την εφαρμογή συγκεκριμένου πρωτοκόλλου διαλογής στο οποίο προεξάρχοντα ρόλο έχει το ιστορικό, η κλινική εξέταση και το ΗΚΓ.

Ατομικό αναμνηστικό. Κάθε αθλητής θα πρέπει να ελέγχεται για συμπτώματα θωρακικού άλγους ή δυσφορίας κατά την άσκηση, συγκοπτικά ή προσυγκοπτικά επεισόδια, δύσπνοια ή εύκολη κόπωση μη συμβατή με το επίπεδο της σωματικής αθλητικής δραστηριότητας, συστολική υπέρταση ή προηγούμενο καρδιακό φύσημα.

Οικογενειακό ιστορικό. Πρέπει να γίνονται ερωτήσεις για το αν κάποιο μέλος της οικογένειας είχε εμφανίσει καρδιακό επεισόδιο ή αιφνίδιο θάνατο πριν την ηλικία των 50 ετών λόγω καρδιαγγειακής νόσου, καθώς και αν υπάρχει ιστορικό HCM, διατατικής μυοκαρδιοπάθειας, ARVC, συνδρόμου Marfan, κλινικά σημαντικών αρρυθμιών και συνδρόμου μακρού QT ή άλλου είδους καναλοπάθειας. Σημαντική είναι η συμβολή του σε υποκλινικές μορφές νόσων αλλά και στην εντόπιση πιθανής μυοκαρδίτιδας (ειδικά της οικογενούς μορφής της που μπορεί να κρύβει αρρυθμιογόνο μυοκαρδιοπάθεια της αριστερής κοιλίας – ALVC).

Κλινική εξέταση. Σε αυτήν συμπεριλαμβάνεται η ακρόαση της καρδιάς σε ύπτια και καθιστή θέση, η ψηλάφηση των σφύξεων των μηριαίων αρτηριών, η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και στα δύο άκρα σε καθιστή θέση και ο έλεγχος για οφθαλμολογικά ή μυοσκελετικά ευρήματα ενδεικτικά συνδρόμου Marfan (π.χ. μεγαλακρία).

ΗΚΓ. Το 2010 η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία έδωσε τις κατευθυντήριες οδηγίες για την ερμηνεία του ΗΚΓ των αθλητών και το 2012 ανακοινώθηκαν τα κριτήρια του Seattle.Τα ανανεωμένα κριτήρια που ανακοινώθηκαν το 2014 χωρίζουν τα ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα σε τρεις κατηγορίες . Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται οι φυσιολογικές παραλλαγές του ΗΚΓ. Στην δεύτερη συγκαταλέγονται ασυμπτωματικοί αθλητές έχοντας είτε ένα από τα αναφερόμενα κριτήρια και που δεν χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης είτε τουλάχιστον δύο εξ αυτών οπότε αντιμετωπίζονται ως επί παθολογικού. Στην τρίτη κατηγορία περιλαμβάνονται ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα που επιβάλλουν περαιτέρω καρδιολογικό έλεγχο.

Υπερηχογράφημα καρδιάς. Πρέπει να πραγματοποιείται σε αθλητές υψηλών επιδόσεων, που επιδίδονται σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικά αθλήματα και σε κάθε αθλητή με οικογενειακό ιστορικό υπερτροφίας αριστερής κοιλίας, ARVC ή αιφνίδιου καρδιακού θανάτου, καθώς και σε περιπτώσεις με παθολογικό ΗΚΓ ή συμπτωματολογία κατά τη διάρκεια της άσκησης. Σε συνδυασμό με τη μαγνητική τομογραφία καρδιάς (MRI) παρέχει μια πιο λεπτομερή δομική και λειτουργική αξιολόγηση της καρδιάς και αναδεικνύει περιοχές ίνωσης και μικροανευρυσμάτων.

Ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος είναι ένα πραγματικό πρόβλημα δημόσιας υγείας και συγχρόνως προσωπικό ζήτημα για κάθε αθλητή. Η έγκαιρη ανίχνευση και διαχείριση «ύποπτων» αθλητών μπορεί να τροποποιήσει ευνοϊκά την έκβαση της υποκείμενης νόσου και να μειώσει την πιθανότητα αιφνίδιου καρδιακού θανάτου. Μεγάλο πρόβλημα στην κλινική πράξη αποτελούν οι υποκλινικές μορφές των καρδιαγγειακών νοσημάτων που μπορεί να οδηγήσουν σε αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Το ιδανικό θα είναι ο προαγωνιστικός έλεγχος να διεξάγεται από έναν ιατρό εκπαιδευμένο ως προς αυτό (να είναι σε θέση έστω να υποψιαστεί τη νόσο και να παραπέμψει σε ειδικά κέντρα). Στόχος του καρδιολογικού ελέγχου των αθλητών δεν είναι ο αποκλεισμός τους από την άσκηση, αλλά η σωστή συμβουλευτική ως προς το είδος και τους χαρακτήρες της άσκησης ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ακίνδυνη και ωφέλιμη για τους ίδιους αλλά και για να αποφευχθούν τυχόν επιπλοκές απότοκοι ακραίων δραστηριοτήτων.

Comments (0)

Tags: , ,

Καλοκαίρι και καρδιά: Τι πρέπει να προσέχουμε – Γράφει ο Κων/νος Μανάκος, καρδιολόγος

Posted on 13 Ιουλίου 2018 by admin

 Η αλόγιστη έκθεση στον ήλιο και στη ζέστη και η σωματική καταπόνηση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιβαρύνουν την καρδιά. Για να διαφυλαχθεί η υγεία της καρδιάς θα πρέπει να λαμβάνουμε μέτρα ούτως ώστε η θερμότητα που παράγει ο οργανισμός να είναι μικρή και η θερμότητα που αποβάλλει μεγάλη.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει πως θα αποφεύγουμε τα βαριά, πλούσια σε λίπη γεύματα και τα οινοπνευματώδη ποτά και, αντιθέτως, θα καταναλώνουμε μικρά, συχνά και ελαφρά γεύματα και θα πίνουμε άφθονο δροσερό νερό ή φυσικούς χυμούς. Η πρόσληψη υγρών, πάντως, πρέπει να γίνεται με φειδώ από τους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, οι οποίοι δεν πρέπει να τα υπερκαταναλώνουν διότι υπάρχει κίνδυνος συσσώρευσής τους στους πνεύμονες – και αν συμβεί αυτό κινδυνεύουν να εκδηλώσουν δύσπνοια και πνευμονικό οίδημα.

Απαραίτητο είναι ακόμα να αποφεύγεται η σωματική καταπόνηση στην έντονη ζέστη. Προσεκτικοί πρέπει να είμαστε και με το ντύσιμό μας: συνιστώνται ελαφρά, ανοικτόχρωμα βαμβακερά ρούχα και, εκτός σπιτιού, γυαλιά ηλίου και καπέλο. Πρέπει επίσης να βαδίζουμε στην σκιερή πλευρά του πεζοδρομίου.

Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είναι οι αγύμναστοι μεσήλικες, οι οποίοι έπειτα από ένα χειμώνα καθιστικής ζωής, σπεύδουν να ασχοληθούν με θαλάσσια σπορ. Καλό είναι να βελτιώσουν σταδιακά τη φυσική τους κατάσταση και όταν έλθει η ώρα των θαλασσίων σπορ θα ασχοληθούν με αυτά με προοδευτικό τρόπο. Άτομα με καρδιοπάθειες και ειδικότερα αυτές που συνοδεύονται από ταχυαρρυθμίες ή βραδυαρρυθμίες πρέπει να είναι προσεκτικά. Συνιστάται να κολυμπούν πρωϊνές ώρες και να παίρνουν τα πρωϊνά αγγειοδιασταλτικά φάρμακα μετά το μπάνιο.

Με αυτόν τον τρόπο ελαχιστοποιούνται οι πιθανότητες ενός ανεπιθύμητου συμβάντος. Την ίδια συμπεριφορά πρέπει να έχουν και τα άτομα της τρίτης ηλικίας. Το πολύ κρύο θαλασσινό νερό, όταν μάλιστα ο κολυμβητής ύστερα από παρατεταμένη ηλιοθεραπεία μπαίνει απότομα μέσα στη θάλασσα, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, καθώς ορισμένα άτομα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στο κρύο με αποτέλεσμα να παρατηρούνται σπασμοί των αρτηριών, στηθάγχη ή αρρυθμίες.

Όσοι πάσχουν από καρδιαγγειακά προβλήματα, το πρώτο που πρέπει να κάνουν είναι να συμβουλευθούν τον γιατρό τους για το κατά πόσον πρέπει να τροποποιηθεί η φαρμακευτική αγωγή τους, αλλά και τι πρέπει να κάνουν ή να αποφεύγουν σε περίπτωση ακραίων θερμοκρασιών. Ειδικά οι υπερτασικοί θα πρέπει σε συνεργασία με τον γιατρό τους να εξετάσουν το ενδεχόμενο μείωσης της δοσολογίας ή του αριθμού των αντιυπερτασικών φαρμάκων που λαμβάνουν, ιδίως των διουρητικών ή των ανταγωνιστών ασβεστίου.Κάθε άνθρωπος που παίρνει φάρμακα και ιδιαίτερα αγγειοδιασταλτικά ή διουρητικά πρέπει να προσέχει ιδιαίτερα. Τα φάρμακα αυτά προκαλούν διαστολή των αρτηριών και των φλεβών ή αφαιρούν νερό από τον οργανισμό με αποτέλεσμα να πέφτει απότομα η πίεση με κίνδυνο να προκληθεί λιποθυμία,

Επίσης, τα διουρητικά και οι β-αναστολείς (φάρμακα που προκαλούν βραδυκαρδία), περιορίζουν ακόμα περισσότερο το θερμορυθμιστικό σύστημα στο να προχωρήσει σε αγγειοδιαστολή και ταχυκαρδία για να αποβάλλει την περίσσεια της θερμότητας και να ψύξει το σώμα. Η αφυδάτωση τέλος, η οποία μπορεί να είναι αποτέλεσμα της μειωμένης πρόσληψης υγρών ή της λήψης διουρητικών, είναι ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση του θερμορυθμιστικού συστήματος με συνέπεια τελικά την εμφάνιση θερμοπληξίας, μια πραγματικά επείγουσα και απειλητική για την ζωή κατάσταση.

Ετσι λοιπόν τα άτομα με σοβαρά καρδιαγγειακά νοσήματα, τα βρέφη και οι ηλικιωμένοι πρέπει να ακολουθούν μερικούς βασικούς κανόνες κατά τους ζεστούς μήνες του καλοκαιριού:

  1. Όταν κάνει πολύ ζέστη, κυρίως προς το μεσημέρι, καλό είναι να αποφεύγονται οι μετακινήσεις και οι βόλτες σε εξωτερικούς χώρους, όπου δεν υπάρχουν ψυκτικά συστήματα.
  2. Αν υπάρχει δυνατότητα, καλό είναι, όταν η ζέστη είναι αφόρητη να γίνεται χρήση κάποιου ανεμιστήρα ή κλιματιστικού.
  3. Αποφυγή οποιασδήποτε κουραστικής και έντονης δραστηριότητας σε εξωτερικούς χώρους. Η κολύμβηση, το περπάτημα ή η σωματική άσκηση πρέπει να περιορίζονται στις πολύ πρωινές ώρες ή αργά το απόγευμα, οπότε η επίδραση του ήλιου δεν είναι πολύ έντονη.
  4. Τα ρούχα πρέπει να είναι ελαφρά ανοιχτόχρωμα  και δροσερά.
  5. Για την πρόληψη της αφυδάτωσης είναι απαραίτητη η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων υγρών, κυρίως νερού. Η κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ πρέπει να αποφεύγεται γιατί επιτείνουν την αφυδάτωση.
  6. Σε περίπτωση εκδήλωσης κάποιων από των σημείων ή των συμπτωμάτων της θερμοπληξίας άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.

 

Comments (0)

Γλυκερία - Ακολούθησα ένα αστέρι
Παυλίνα Βουλγαράκη - Λαβύρινθοι
Κώστας Μακεδόνας - Είναι πια αργά
Βιολέτα Ίκαρη - Μαύρα
Χάρις Αλεξίου - Πόρτες ανοιχτές
Πυξ Λαξ - Χωρίς ντροπή
Γιάννης Πάριος - Θα σ΄ αγαπώ
Ραλλία Χρηστίδου - Μονάχη ταξιδεύω
Ελεωνόρα Ζουγανέλη - Έλα
Λαυρέντης Μαχαιρίτσας - Έλα ψυχούλα μου

 


The Fray - You found me
Billy Ocean - Loverboy
Cock Robin - The promise you made
Whitney Houston - How will I know
Demi Lovato - I will survive
Beloved - Sweet harmony
Sheryl Crow - My favorite mistake
Asia - Heat of the moment
Zucchero - Wonerful life
Tina Turner - In your wildest dreams

 


Δεκέμβριος 2019
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031EC