Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ, Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί, Με την παρούσα επιστολή, το Επιμελητήριο Καρδίτσας επιθυμεί να θέσει υπόψη σας ένα ζήτημα μείζονος σημασίας για την παραγωγική ανασυγκρότηση της περιοχής μας, αλλά και συνολικά της Θεσσαλίας: την πραγματική αποτελεσματικότητα του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022 ως εργαλείου στήριξης των περιοχών που έχουν πληγεί επανειλημμένα από ακραία φυσικά φαινόμενα, όπως ο «Ιανός» και ο «Daniel».
Η Καρδίτσα και ευρύτερα η Θεσσαλία έχουν βρεθεί τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπες με καταστροφές που δεν προκάλεσαν μόνο άμεσες ζημιές σε κατοικίες, υποδομές, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και επιχειρήσεις. Προκάλεσαν και μια βαθιά, σωρευτική αποδυνάμωση της τοπικής οικονομίας, της μεταποίησης, της εφοδιαστικής αλυσίδας και της δυνατότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να σχεδιάσουν με ασφάλεια το μέλλον τους.
Στο πλαίσιο αυτό, οι κατά καιρούς δημόσιες δεσμεύσεις για ειδική μέριμνα, ανασυγκρότηση και παραγωγική επανεκκίνηση της Θεσσαλίας δημιούργησαν εύλογες προσδοκίες στον επιχειρηματικό κόσμο της περιοχής. Ωστόσο, τα πρόσφατα αποτελέσματα του καθεστώτος ενίσχυσης «Μεταποίηση – Εφοδιαστική Αλυσίδα» του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022, στο πλαίσιο της υπ’ αριθμ. 49558/25-06-2025 Υπουργικής Απόφασης προκήρυξης, δείχνουν ότι οι ανάγκες της Θεσσαλίας δεν αποτυπώνονται επαρκώς στην πράξη.
Σύμφωνα με τον Οριστικό Πίνακα Κατάταξης των επενδυτικών σχεδίων, εγκρίθηκαν συνολικά πενήντα τρία (53) επενδυτικά σχέδια, με συνολικό ποσό ενισχύσεων που ανέρχεται σε 128.187.634,63 €, εκ των οποίων 63.166.681,59 € αφορούν επιχορήγηση, επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης και επιδότηση κόστους δημιουργούμενης απασχόλησης, και 65.020.953,04 € αφορούν φορολογική απαλλαγή.
Παρά την τεράστια ανάγκη στήριξης της Θεσσαλίας, στον πίνακα περιλαμβάνεται μόνο ένα (1) εγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, δηλαδή μόλις 1,89% του συνόλου των εγκεκριμένων σχεδίων. Η συνολική ενίσχυση για το μοναδικό αυτό σχέδιο ανέρχεται σε 1.650.041,60 €, δηλαδή περίπου 1,29% του συνολικού ποσού ενισχύσεων του πίνακα. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι η ενίσχυση αυτή αφορά αποκλειστικά φορολογική απαλλαγή και όχι άμεση επιχορήγηση.
Η εικόνα αυτή δημιουργεί εύλογο προβληματισμό. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Θεσσαλία καλείται να ανακάμψει από διαδοχικά πλήγματα, να αποκαταστήσει την παραγωγική της βάση και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της τοπικής οικονομίας, ο βασικός αναπτυξιακός μηχανισμός της χώρας καταλήγει να κατανέμει στην περιοχή ένα εξαιρετικά περιορισμένο μέρος των διαθέσιμων ενισχύσεων.
Δεν αμφισβητούμε τη νομιμότητα της διαδικασίας αξιολόγησης ούτε την ανάγκη ύπαρξης αντικειμενικών κριτηρίων. Επισημαίνουμε, όμως, ότι όταν τα αντικειμενικά κριτήρια οδηγούν σε αποτέλεσμα που δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις έκτακτες και σωρευτικές ανάγκες μιας πληγείσας περιοχής, τότε το θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται άμεση βελτίωση.
Αντίστοιχος προβληματισμός προκύπτει και από το ειδικό καθεστώς «Καθεστώς Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης», στο πλαίσιο της υπ’ αριθμ. 49926/26-06-2025 προκήρυξης. Παρά τον τίτλο και τον προσανατολισμό του, το συγκεκριμένο καθεστώς φαίνεται να απευθύνεται κυρίως σε μεγαλύτερα επενδυτικά σχέδια, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος των μικρών και μεσαίων μεταποιητικών επιχειρήσεων της Καρδίτσας να μην μπορεί ουσιαστικά να αξιοποιήσει το εργαλείο. Έτσι, επιχειρήσεις που έχουν ανάγκη εκσυγχρονισμού, μηχανολογικού εξοπλισμού, ενεργειακής αναβάθμισης, ψηφιακού μετασχηματισμού και ενίσχυσης της παραγωγικής τους ικανότητας, μένουν εκτός πραγματικής χρηματοδοτικής δυνατότητας.
Η μεταποίηση στην Καρδίτσα και στη Θεσσαλία δεν χρειάζεται απλώς γενικές προκηρύξεις. Χρειάζεται στοχευμένο, ρεαλιστικό και προσβάσιμο αναπτυξιακό πλαίσιο, σχεδιασμένο με βάση τις πραγματικές δυνατότητες των τοπικών επιχειρήσεων και τις ιδιαίτερες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί μετά τις φυσικές καταστροφές.
Για τους λόγους αυτούς, το Επιμελητήριο Καρδίτσας ζητά:
- Τη δημιουργία ειδικού κύκλου ενίσχυσης για τη Θεσσαλία και τις πληγείσες περιοχές, με έμφαση στη μεταποίηση, την αγροδιατροφή, την εφοδιαστική αλυσίδα και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις για μικρότερα επενδυτικά σχέδια (κάτω των 2 εκ ευρώ)
- Την πρόβλεψη διακριτού προϋπολογισμού ή ελάχιστης περιφερειακής κατανομής για περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, ώστε να μην ανταγωνίζονται με άνισους όρους περιφέρειες που δεν αντιμετωπίζουν αντίστοιχη σωρευτική επιβάρυνση.
- Την ενίσχυση της μοριοδότησης των επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται σε περιοχές με τεκμηριωμένες ζημιές από αλλεπάλληλες φυσικές καταστροφές, όπως η Καρδίτσα.
- Τη μείωση των ελάχιστων ορίων επιλέξιμου προϋπολογισμού στα ειδικά καθεστώτα, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά μικρές και μεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις.
- Την αύξηση της άμεσης επιχορήγησης, ιδίως για επιχειρήσεις σε περιοχές με μειωμένη ρευστότητα και αυξημένο κόστος αποκατάστασης, καθώς η φορολογική απαλλαγή από μόνη της δεν επαρκεί για επιχειρήσεις που χρειάζονται άμεσο επενδυτικό κεφάλαιο.
- Τη θεσμική συμμετοχή των Επιμελητηρίων της Θεσσαλίας στον σχεδιασμό των επόμενων κύκλων, ώστε τα νέα καθεστώτα να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της τοπικής επιχειρηματικότητας.
Η Καρδίτσα δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά δίκαιη και αναλογική αντιμετώπιση, αντίστοιχη με το μέγεθος των προβλημάτων που έχει υποστεί και με τη σημασία που έχει η τοπική παραγωγική βάση για την περιφερειακή και εθνική οικονομία.
Ο Αναπτυξιακός Νόμος οφείλει να είναι εργαλείο σύγκλισης, ανασυγκρότησης και ενίσχυσης της περιφερειακής συνοχής. Όταν όμως μια βαριά πληγείσα περιφέρεια, όπως η Θεσσαλία, εμφανίζεται με μόλις μία εγκεκριμένη επένδυση σε σύνολο 53 σχεδίων στο καθεστώς «Μεταποίηση – Εφοδιαστική Αλυσίδα», είναι σαφές ότι απαιτείται άμεση πολιτική και θεσμική παρέμβαση.
Σας καλούμε να επανεξετάσετε τον σχεδιασμό των επόμενων προκηρύξεων και να προχωρήσετε σε ειδικές προβλέψεις για την Καρδίτσα και τη Θεσσαλία, ώστε οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για στήριξη των πληγεισών περιοχών να μετουσιωθούν σε χειροπιαστά επενδυτικά αποτελέσματα.
Το Επιμελητήριο Καρδίτσας είναι στη διάθεσή σας για άμεση συνάντηση εργασίας, με σκοπό την κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων και την από κοινού επεξεργασία ενός πιο αποτελεσματικού πλαισίου ενίσχυσης της τοπικής επιχειρηματικότητας.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΖΥΓΟΓΙΑΝΝΗΣ
