Μπήκαμε στον δεύτερο μήνα του 2026 και η ελληνική Αυτοδιοίκηση μετράει ακόμα τις πληγές ενός πρωτοφανούς εκτροχιασμού. Για πρώτη φορά από την εφαρμογή του «Καλλικράτη» το 2011, το 80% των Δήμων της χώρας αδυνατούσε να συντάξει προϋπολογισμό μέχρι την εκπνοή του έτους. Ο «ψηφιακός εχθρός» που ακούει στο όνομα Π.Δ. 54/2018 έφερε ένα θεσμικό έμφραγμα που γεννήθηκε στα γραφεία του Επιτελικού Κράτους.
Το πιο εξοργιστικό; Η μετάβαση αυτή επιβλήθηκε υποχρεωτικά μόνο στους Δήμους, λες και η Αυτοδιοίκηση είναι το «πειραματόζωο» του κάθε γραφειοκράτη. Απαιτούν τα ίδια από τον Δήμο Αθηναίων και τα ίδια από τον Δήμο Αργιθέας, όπου ο Δήμαρχος κάνει συχνά και τον οδηγό απορριμματοφόρου. Είναι ο ορισμός του παραλογισμού: να ζητάς από έναν ορεινό δήμο λογιστικά πρότυπα τύπου Siemens, την ώρα που στο γραφείο του δεν υπάρχει ούτε δείγμα μόνιμου λογιστή.
Αυτός ο δήθεν εκσυγχρονισμός αποδείχθηκε μια «τρύπα στο νερό» που κόστισε ακριβά. Οι Δήμοι αφέθηκαν μόνοι τους να κυνηγούν προθεσμίες, μοιράζοντας από 10 έως 30 χιλιάδες ευρώ σε απευθείας αναθέσεις για «συμβουλευτική υποστήριξη», επιπλέον των όσων πληρώνουν κάθε χρόνο για «λογιστική υποστήριξη». Το αποτέλεσμα; Οι Δήμοι πλήρωσαν, οι σύμβουλοι παρέδωσαν τυπικά χαρτιά, αλλά η ουσία αγνοήθηκε. Σήμερα έχουμε προϋπολογισμούς γεμάτους σφάλματα, που δεν «δένουν» πουθενά, και ένα Υπουργείο Εσωτερικών που αναγκάζεται να στέλνει οδηγίες στις Αποκεντρωμένες Διοικήσειςνα εγκρίνουν κάνοντας «τα στραβά μάτια», ώστε να μην κατεβάσει η χώρα ρολά.
Το κερασάκι στην τούρτα είναι η νέα «αρχή του δεδουλευμένου». Οι Δήμοι υποχρεούνται να εμφανίζουν ως έσοδα ανείσπρακτα πρόστιμα δεκαετιών. Στα χαρτιά θα φαίνονται «εύρωστοι» για να δικαιολογείται η περικοπή επιχορηγήσεων, ενώ στην πραγματικότητα τα ταμεία θα είναι άδεια και ο Δήμαρχος θα κινδυνεύει με παράβαση καθήκοντος επειδή το σύστημα «κλείδωσε» και δεν μπορεί να πληρώσει ούτε τον τοπικό προμηθευτή καυσίμων.
Έστω και τώρα, η κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει το πείραμα. Χρειάζεται άμεση αναστολή κυρώσεων, ριζική απλοποίηση και δημιουργία «Κοινών Κέντρων Λογιστικής Υποστήριξης» ανά νομό.
Στην πιθανή περίπτωση κρατικής αδράνειας και αδιαφορίας, οφείλουν οι ίδιοι οι Δήμοι να πάρουν την πρωτοβουλία μέσα από διαδημοτικές συνεργασίες. Μόνο έτσι θα μειωθεί το δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος της λογιστικής υποστήριξης που επωμίζεται χωριστά ο κάθε Δήμος, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη οικονομία κλίμακας και ουσιαστική τεχνογνωσία.
Αν το κράτος ήθελε πραγματική διαφάνεια, θα έστελνε πρώτα ανθρώπους και ενιαία λογισμικά. Τώρα, στέλνει μόνο αδιέξοδα με ψηφιακή υπογραφή.
Μπάμπης Παπαδόπουλος
Δημοσιονομικός Ελεγκτής Γ.Λ.Κ.
πρώην Δήμαρχος Σοφάδων
