Tag Archive | "Λέξεις"

Tags: , ,

Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 2020 – Πείνα για λέξεις

Posted on 01 Απριλίου 2020 by admin

Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.

Την καθιέρωσε η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα (Ιnternational Board on Books for Young People – ΙΒΒΥ) το 1966. Από τότε, κάθε χρόνο, ένα διαφορετικό εθνικό τμήμα της οργάνωσης αυτής ετοιμάζει ένα μήνυμα και μια αφίσα, που διανέμονται σε όλο τον κόσμο, με σκοπό να τονίσουν την αξία των βιβλίων και της ανάγνωσης και να ενθαρρύνουν τη διεθνή συνεργασία για την ανάπτυξη και τη διάδοση της παιδικής λογοτεχνίας.

Για το 2020, υπεύθυνο για το υλικό του εορτασμού είναι το τμήμα της Σλοβενίας.  Το μήνυμα «Πείνα για λέξεις» γράφτηκε από το Σλοβένο συγγραφέα Peter Svetina.

Ο Peter Svetina γεννήθηκε το 1970 στη Λιουμπλιάνα της Σλοβενίας. Το 1995 τέλειωσε τις σπουδές του στην Σλοβένικη Γλώσσα και έκανε διατριβή πάνω στην παλαιά Σλοβενική Ποίηση το 2001 στο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα. Είναι αναπληρωτής καθηγητής για τη σλαβική λογοτεχνία στο Ινστιτούτο Σλαβικών Γλωσσών στο Πανεπιστήμιο Alpen-Adria στο Κλάνγκεφουρτ στην Καρινθία της Αυστρίας. Γράφει για παιδιά, νέους και ενήλικες, αλλά το έργο του συχνά διασχίζει τα σύνορα μεταξύ διαφορετικών ακροατηρίων-στόχων και μπορεί να αναγνωστεί ως διηλικιακή λογοτεχνία-cross-over. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Κορεάτικα, Πολωνικά, Λετονικά, Εσθονικά και Λιθουανικά. Έχει λάβει μερικά από τα πιο αναγνωρισμένα εθνικά και διεθνή βραβεία και είναι εξαιρετικά δημοφιλής μεταξύ κριτικών και αναγνωστών.

Η αφίσα φιλοτεχνήθηκε από το Σλοβένο εικονογράφο Damijan Stepančič.

Ο Damijan Stepančič γεννήθηκε το 1969 στην Λουμπλιάνα της Σλοβενίας. Αποφοίτησε από την Ακαδημία Καλών Τεχνών στη Λιουμπλιάνα το 1996 και το δημιουργικό του έργο εστιάζεται στην απεικόνιση παιδικών βιβλίων και περιοδικών. Συμπεριλήφθηκε στον τιμητικό κατάλογο της IBBY το 2010. Κέρδισε το βραβείο Levstik δύο φορές, το 2003 για το βιβλίο Leteči krožnik na our vrtu και το 2011 για το Zgodba o sidru.

Σε όλες τις χώρες τα παιδιά, οι συγγραφείς, οι εικονογράφοι, οι μεταφραστές, οι βιβλιοθηκάριοι, οι εκδότες, οι εκπαιδευτικοί, γιορτάζουν την παγκόσμια αυτή μέρα με διάφορες εκδηλώσεις σε σχολεία, βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία, πλατείες και άλλους χώρους, δείχνοντας έτσι την αγάπη και το ενδιαφέρον τους για το βιβλίο και το διάβασμα.

Το μήνυμα όπως κάθε χρόνο, μετάφρασε στα ελληνικά η Επίτιμη Πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ, η συγγραφέας κ. Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου.

 

«Πείνα για λέξεις»

          “Εκεί που μένω, οι θάμνοι πρασινίζουν αργά τον Απρίλη ή νωρίς τον Μάη και σύντομα γεμίζουν με κουκούλια από πεταλούδες. Αυτά τα κουκούλια μοιάζουν με μπαλίτσες από βαμβάκι ή με κουφέτα και οι νύμφες τους καταβροχθίζουν φύλλο το φύλλο μέχρι που οι θάμνοι απογυμνώνονται.  Όταν όμως οι νύμφες γίνουν πεταλούδες και πετάξουν, οι θάμνοι δεν είναι κατεστραμμένοι. Καθώς πλησιάζει το καλοκαίρι, ξαναγίνονται πράσινοι πάλι και πάλι.

Έτσι μοιάζει ο συγγραφέας, έτσι μοιάζει ο ποιητής. Κατασπαράζονται, μένουν κατάστεγνοι από ιστορίες και ποιήματα, που, όταν ολοκληρωθούν, πετούν μακριά, μπαίνουν μέσα σε βιβλία και βρίσκουν τους αναγνώστες τους. Αυτό γίνεται πάλι και πάλι.

Και τι συμβαίνει μ’ εκείνα τα ποιήματα και τις ιστορίες;

Ξέρω ένα αγόρι που έπρεπε να κάνει κάποια εγχείρηση στο μάτι του. Για δύο εβδομάδες μετά την εγχείρηση, έπρεπε να ξαπλώνει μόνο από τη δεξιά πλευρά και μετά δεν έπρεπε να διαβάζει τίποτα για έναν μήνα. Όταν τελικά ξαναπήρε στα χέρια του ένα βιβλία έπειτα από ενάμιση μήνα, ένιωσε σαν να κατάπινε λέξεις μ’ ένα κουτάλι από μια γαβάθα. Σαν να τις έτρωγε. Πραγματικά τις έτρωγε.

Ξέρω κι ένα κορίτσι που, όταν μεγάλωσε, έγινε δασκάλα. Μου είπε: “Τα παιδιά που οι γονείς τους δεν τους διάβασαν παραμύθια έχουν στερηθεί κάτι σημαντικό”.

Οι λέξεις στα ποιήματα και στις ιστορίες είναι τροφή. Όχι τροφή για το σώμα, όχι τροφή που μπορεί να γεμίσει το στομάχι σου. Τροφή όμως για το πνεύμα και τροφή για την ψυχή.

Όταν πεινάει κάποιος ή διψάει, το στομάχι του γουργουρίζει και το στόμα του στεγνώνει. Οι πεινασμένοι γυρεύουν να φάνε κάτι, ένα κομμάτι ψωμί, ένα πιάτο ρύζι ή δημητριακά, λίγο ψάρι ή μια μπανάνα. Όσο περισσότερο πεινούν, τόσο στενεύει ο οπτικός τους ορίζοντας, ώσπου παύουν να βλέπουν ό,τι δεν είναι τροφή για να τους χορτάσει.

Η πείνα για λέξεις εκδηλώνεται διαφορετικά. Μοιάζει με θλίψη, με λήθη, με αυθάδεια. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από τέτοιου είδους πείνα δε νιώθουν πως η ψυχή τους τρέμει από το κρύο κι ότι προσπερνούν τους εαυτούς τους χωρίς να το προσέχουν. Ένα μέρος του κόσμου τους εξαφανίζεται χωρίς να το γνωρίζουν.

Αυτού του είδους η πείνα χορταίνεται με ποίηση και ιστορίες.

Υπάρχει όμως ελπίδα για όσους δεν έχουν ποτέ αφεθεί ν’ απολαύσουν  τις λέξεις, για να χορτάσουν αυτή την πείνα;

Υπάρχει! Το αγόρι που είπαμε διαβάζει κάθε μέρα. Το κορίτσι έγινε δασκάλα και διαβάζει στους μαθητές της. Κάθε Παρασκευή. Κάθε βδομάδα. Αν κάποια φορά το ξεχάσει, της το θυμίζουν τα παιδιά.

Και τι γίνεται με τον συγγραφέα και τον ποιητή; Καθώς έρχεται το καλοκαίρι, θα πρασινίσουν πάλι. Και πάλι θα στεγνώσουν από ιστορίες και ποιήματα, που θα πετάξουν μακριά προς κάθε κατεύθυνση. Πάλι και πάλι.”

Οι Παιδικές Βιβλιοθήκες του Δ.Ο.Π.Α.Κ. Δήμου Καρδίτσας, μετά από 34 χρόνια λειτουργίας, θα είναι για πρώτη φορά κλειστές τη συγκεκριμένη μέρα, λόγω της γενικής καραντίνας.

Μένουμε σπίτι και προστατεύουμε τους εαυτούς μας και τους γύρω μας, όμως μπορούμε και από το σπίτι να γιορτάσουμε το παιδικό βιβλίο με πληθώρα δραστηριοτήτων.

Όπως πρότεινε ο καλός φίλος των βιβλιοθηκών μας και συγγραφέας Βαγγέλης Ηλιόπουλος, στις 2 Απριλίου, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας,  βγαίνουμε στο μπαλκόνι,  κρατώντας αγκαλιά τα βιβλία που διαβάζουμε τώρα ή τ’ αγαπημένα μας βιβλία και φωνάζουμε δυνατά «Μ’ ένα βιβλίο γιορτάζω, τον κόσμο τον αλλάζω, διαβάζω»!!!

Επίσης στις σελίδες των παιδικών βιβλιοθηκών στο Facebook (Παιδικές Βιβλιοθήκες Δ.Ο.Π.Α.Κ. Δήμου Καρδίτσας & Παιδικές Βιβλιοθήκες Καρδίτσας), όλο τον Απρίλιο θα αναρτούμε δράσεις για τα παιδιά, σε συνεργασία με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και την ιστοσελίδα για το παιδικό βιβλίο bookbook.gr.

            Μένουμε σπίτι και γιορτάζουμε μαζί το παιδικό βιβλίο!!! 

Comments (0)

Tags: , ,

Δημήτρης Ρήτας: Λέξεις που άλλαξε η αρχική τους σημασία

Posted on 16 Δεκεμβρίου 2019 by admin

 1. ΑΓΑΘΟΣ: Κατά τους αρχαίους τρεις ήταν οι κατηγορίες των πολιτών: ο κακός πολίτης, που ενδιαφέρεται μόνο για το προσωπικό του συμφέρον, ο αγαθός πολίτης, που είναι εντάξει απέναντι στους άλλους ανθρώπους και στο κράτος και ο άριστος πολίτης, αυτός που είναι εντάξει στις υποχρεώσεις του και που καταγγέλλει τον πολίτη που κάνει πράξεις σε βάρος των συμπολιτών του και του κράτους.

Η λέξη αγαθός είναι σύνθετη και αποτελείται από το επίρρημα άγαν=πολύ και το ουσιαστικό ήθος=χαρακτήρας. Επομένως αγαθός είναι εκείνος ο άνθρωπος που έχει καλόν χαρακτήρα. Οι μη έχοντες όμως καλόν χαρακτήρα φρόντισαν να διαβάλλουν τον αγαθό πολίτη και λίγο πολύ να τον χαρακτηρίζουν μειωτικά χαζούλη. Ο υπερθετικός βαθμός του αγαθός=άριστος.

«Οι άριστοι άνδρες παρακελεύονται τοις πολίταις ομονοείν» = οι κατ’ εξοχήν καλοί άνδρες προτρέπουν τους πολίτες να έχουν ομόνοια μεταξύ τους.

Ξενοφώντος «Απομνημονεύματα», 4, 4, 15-17

  1. ΣΥΜΜΟΡΙΑ: Η λέξη συμμορία στην αρχαιότητα είχε καλή έννοια. Σήμαινε

τον Σύλλογο  εκείνον, στον οποίο τα μέλη συνεισφέρουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους (συν+μόρος=μέρος) για κοινωνικό σκοπό. Οι συμμορίες όμως έγιναν παντοδύναμες και ξέφυγαν από τον κοινωνικό σκοπό τους, γιατί μπήκαν μέσα άνθρωποι που ενδιαφέρονταν μόνο για το προσωπικό τους συμφέρον. Γι’ αυτό ο ρήτορας Δημοσθένης καταφέρεται εναντίον τους στον λόγο του «Περί συμμοριών».

  1. ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ: Συκοφάντης=σύκα+φαίνω=αυτός που φανερώνει που

καταγγέλλει αυτούς που εξάγουν σύκα έξω από την Αττική. Αυτό ήταν απαγορευμένο στην αρχαία Αθήνα, γιατί τα σύκα, πλούσια τροφή, τα ήθελαν για τους στρατιώτες, για να αντέχουν περισσότερο στις κακουχίες και δυσκολίες του πολέμου. Επίσης, κατ’ επέκταση, συκοφάντης ήταν αυτός που κατάγγειλε τους φοροκλέφτες και κάθε παράβαση. Οι καταγγελλόμενοι όμως ήταν ισχυροί και φρόντιζαν να δυσφημούν τους συκοφάντες κι έτσι με την πάροδο του χρόνου συκοφάντης=αυτός που διαδίδει ψευδείς κατηγορίες. Εκτός από αυτό, και κάποιος που μισούσε έναν, τον κατήγγειλε ότι πουλάει σύκα έξω από την Αθήνα για να τον εκδικηθεί. Έτσι άλλαξε η έννοια της λέξης και από καλή έγινε κακή.

  1. ΔΕΡΜΑΤΟΣΤΙΞΙΑ Ή ΤΑΤΟΥΑΖ: Η δερματοστιξία (τατουάζ) σήμερα

στους νέους είναι μόδα (=τρόπος, ζωής, ενδυμασίας κλπ). Όμως στην αρχαία Ελλάδα, στην ιστορική Κίνα, στην Ιαπωνία κλπ είχε πολύ αρνητική έννοια και  ήταν ένας τρόπος εξευτελισμού. Ο νικητής στον πόλεμο στιγμάτιζε τον νικημένο, για να τον εξευτελίσει, το κράτος στιγμάτιζε τον εγκληματία.

Κατά τον Σαμιακό πόλεμο, 440-439 π.X. μεταξύ Αθηναίων και Σαμίων, οι Σάμιοι σε κάποια μάχη που νίκησαν, «ανθυβρίζοντες έστιζον τους αιχμαλώτους των Αθηναίων εις το μέτωπον γλαύκας. Και γαρ εκείνους οι Αθηναίοι σάμαιναν»

= Οι Σάμιοι για να εξευτελίσουν τους Αθηναίους αιχμαλώτους, απεικόνιζαν με στιγματισμό (τατουάζ) στο πρόσωπο κουκουβάγιες, γιατί πριν οι Αθηναίοι, μετά από νίκη εναντίον των Σαμίων στιγμάτισαν τους αιχμαλώτους Σαμίους στο πρόσωπο σάμαινα, κεφάλι γουρουνιού (σάμαινα=πλοίο Σαμιακό με πλώρη όμοια με κεφάλι γουρουνιού και φαρδιά κοιλιά). Πλουτάρχου «Περικλής» XXVI

Τους Θηβαίους που μήδισαν 480 π.Χ. πρόδωσαν δηλ. τους Έλληνες και πήγαν με τους Πέρσες, οι Πέρσες τους στιγμάτισαν για να τους εξευτελίσουν ως προδότες.

Δημήτρης Απ. Ρήτας

Φιλόλογος-συγγραφέας-στιχουργός, Δ/ντής Περιφερειακού Θεάτρου Καρδίτσας

 

Comments (0)

Tags: , ,

H Ετυμολογία των Λέξεων στα σχολεία

Posted on 13 Νοεμβρίου 2017 by admin

Με το βιβλίο “HΕτυμολογία των Λέξεων στην Καθημερινή Ζωή” του Τάσου Παπαποστόλου εμπλουτίσθηκαν οι βιβλιοθήκες των Γυμνασίων και Λυκείων, μετά την ευγενική προσφορά του συγγραφέα στα σχολεία του Νομού μας.

Πρόκειται για ένα πρακτικό και εύχρηστο ετυμολογικό λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας που καλύπτει με επιστημονική τεκμηρίωση ένα μεγάλο μέρος του χώρου της ετυμολογίας.

Η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης εκφράζει τις ευχαριστίες της προς τον συγγραφέα, τονίζοντας πως η προσφορά αυτή υπογραμμίζει πως η παιδεία αποτελεί μέλημα όλων μας, πιστεύοντας πως το βιβλίο θα αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο  και θα αξιοποιηθεί από μαθητές και εκπαιδευτικούς.

 

Comments (0)

Tags: , ,

H Ετυμολογία των Λέξεων στα σχολεία

Posted on 25 Σεπτεμβρίου 2017 by admin

Με το βιβλίο “H Ετυμολογία των Λέξεων στην Καθημερινή Ζωή” του Τάσου Παπαποστόλου εμπλουτίσθηκαν οι βιβλιοθήκες των Γυμνασίων και Λυκείων, μετά την ευγενική προσφορά του συγγραφέα στα σχολεία του Νομού μας. Η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης εκφράζει τις ευχαριστίες της προς τον συγγραφέα, τονίζοντας πως η προσφορά αυτή υπογραμμίζει πως η παιδεία αποτελεί μέλημα όλων μας, πιστεύοντας πως το βιβλίο θα αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο  και θα αξιοποιηθεί από μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Comments (0)

Αύγουστος 2020
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31EC