Τι θα γινόταν αν τα αγροδιατροφικά υπολείμματα δεν θεωρούνταν απόβλητα, αλλά πρώτη ύλη για το μέλλον; Από αυτό το ερώτημα ξεκινά η IFIGEN, μια δημιουργική και ερευνητική πρωτοβουλία με έδρα την Καρδίτσα που μετατρέπει αγροδιατροφικά υπολείμματα σε καινοτόμα βιοϋλικά, προϊόντα και εφαρμογές κυκλικού σχεδιασμού.
Η Ιφιγένεια Παππά χρησιμοποιεί απορρίμματα (όπως πορτοκαλόφλουδες, μπανανόφλουδες και τσόφλια αυγών) σαν πρώτη ύλη και να δημιουργεί όμορφα αντικείμενα!!!
Η Ιφιγένεια μίλησε στο Ηχόραμα 100,8 και στην εκπομπή «Μεσημεριανό Μαγκαζίνο» (καθημερινά 13:00-14:00) με τη Βάσω Μπαλαμπάνη μιλώντας γι ΄ αυτό της το έργο, εξηγώντας τι σημαίνει για εκείνη η συγκεκριμένη ενασχόληση, ποιοι είναι οι στόχοι της αλλά και ποια είναι τα επόμενα σχέδιά της.
IFI και GEN: Υλικότητα και νέα γενιά βιώσιμων υλικών
Το όνομα IFIGEN προέρχεται από δύο έννοιες: IFI και GEN. Το IFI αναφέρεται στην υλικότητα, την υφή και την αισθητηριακή εμπειρία των φυσικών υλικών, ενώ το GEN συμβολίζει μια νέα γενιά βιώσιμων υλικών για έναν πιο κυκλικό και ανθεκτικό κόσμο. Η πρωτοβουλία συνδυάζει την επιστήμη, τον σχεδιασμό, την τέχνη και την περιβαλλοντική εκπαίδευση, αναζητώντας νέους τρόπους αξιοποίησης υλικών που συνήθως καταλήγουν ως απόβλητα.
Τα προϊόντα και οι εφαρμογές που προκύπτουν από την έρευνα της IFIGEN δεν λειτουργούν μόνο ως αντικείμενα, αλλά ως βιωματικές μεταφράσεις των υλικών διαδικασιών που τα δημιουργούν. Κάθε δημιουργία αποτελεί ένα μικρό σύστημα κυκλικού σχεδιασμού: από τη συλλογή οργανικών υπολειμμάτων και τη μετατροπή τους σε βιοϋλικά, έως την ανάπτυξη λειτουργικών, εκπαιδευτικών ή αισθητηριακών εφαρμογών.
Βιωματικά εργαστήρια βιοϋλικών σε 200 παιδιά και 500 ενήλικες
Παράλληλα, η διάχυση της γνώσης αποτελεί βασικό άξονα της δράσης της. Μέσα από το Wabi Sabi Lab, η IFIGEN έχει ενεργοποιήσει περισσότερα από 200 παιδιά και 500 ενήλικες σε βιωματικά εργαστήρια βιοϋλικών, οικολογικού σχεδιασμού και κυκλικής οικονομίας σε ολόκληρη την Ελλάδα. Η γνώση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κυκλικής οικονομίας και τα εργαστήρια λειτουργούν ως εργαλεία εκπαίδευσης, συμμετοχής και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Οι δράσεις της έχουν παρουσιαστεί και υλοποιηθεί σε σημαντικούς φορείς, φεστιβάλ και εκπαιδευτικά ιδρύματα, όπως το Plastiras Lake Festival στην Καρδίτσα, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Nowstalgism στο Φανάρι Καρδίτσας, σχολικές μονάδες σε Καρδίτσα και Λάρισα, η Δημοτική Αγορά Κυψέλης, το iGEM Athens στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το TEDxNTUA 2025 στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το American College of Greece και το Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Μείωση οργανικών αποβλήτων μέσω της επαναξιοποίησης
Η δραστηριότητα της IFIGEN συμβάλλει στη μείωση οργανικών αποβλήτων μέσω της επαναξιοποίησης τοπικών πρώτων υλών, όπως πορτοκάλια, καφές και αγροτικά υπολείμματα, στην περιβαλλοντική εκπαίδευση μέσω βιωματικών εμπειριών μάθησης, στην ενίσχυση της τοπικής παραγωγής και στην ανάπτυξη πράσινων δεξιοτήτων για παιδιά, νέους και ενήλικες.
Για την ομάδα της IFIGEN, τα βιοϋλικά δεν αποτελούν μόνο τεχνικές λύσεις. Αποτελούν επίσης μέσα αφήγησης, πολιτισμού και σύνδεσης με το περιβάλλον. Μέσα από την τέχνη, τον σχεδιασμό και την εμπειρία, δημιουργούνται νέοι τρόποι περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, όπου το απόβλητο μετατρέπεται σε πρώτη ύλη και το υλικό σε εμπειρία.
Η συνέντευξη
Η συνέντευξη της Ιφιγένειας Παππά στο Ηχόραμα 100,8 και στη Βάσω Μπαλαμπάνη συμπυκνώνεται στα ακόλουθα:
Ερώτηση: Πως ακριβώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σου με αυτό το κομμάτι; Τι σε ενέπνευσε;
Απάντηση: Πίσω στη Σύρο, το 2017, ξεκινήσαμε με κάποια μαθήματα πάνω στο Sustainability, στην κυκλική οικονομία, οπότε ήρθαμε σε μια πρώτη επαφή, μέσα από ένα μάθημα, με το να φτιάξουμε και να πειραματιστούμε μέσα από τα υλικά.
Και συνέχισα στη διπλωματική εργασία με τον κ. Σπύρο Μποφιλάτο, εξειδικευμένος πάνω σε αυτό το κομμάτι του Sustainability.
Με ενέπνευσε να έρθω σε μια πρώτη επαφή με τα υλικά και έτσι το 2020 αποφάσισα, με τη διπλωματική μου εργασία πάνω στο βιωματικό σχεδιασμό των βιοϋλικών.
Ερώτηση: Ποια είναι η στόχευση σου μέσα από όλο αυτό το δημιουργικό έργο;
Απάντηση: Κατά κύριο λόγο, αυτό που κάνω είναι να παίρνω τα αγροδιατροφικά απόβλητα, όπως οι πορτοκαλόφλουδες, οι μπανανόφλουδες, τα τσόφλια αυγών, άλγη, υπολείμματα καφέ, και να δημιουργούμε νέα προϊόντα, να δίνουμε μια δεύτερη ζωή.
Κυρίως έχουμε ξεκινήσει με την κατασκευή μικροαντικειμένων, όπως κηροπήγια ή άλλα χρηστικά χρηστικά αντικείμενα που μπορεί να είναι κατά βάση διακοσμητικά.
Και, ταυτόχρονα, μέσα από βιωματικά εργαστήρια, καλούμε τον κόσμο, παιδιά, ενήλικες, να δημιουργήσουν και αυτοί μαζί μας υλικά, να μάθουν κι αυτά την τεχνική, πως μπορούμε να σκεφτόμαστε με έναν τρόπο που να παίρνουμε τα υλικά μας μέσα από την κουζίνα μας, μέσα από τη καθημερινότητά μας και μπορούμε να φτιάξουμε ένα καινούργιο υλικό.
Ερώτηση: Πόσο σημαντικό είναι για σένα να περάσεις και το μήνυμα της κυκλικής οικονομίας;
Απάντηση: Γενικότερα, προσπαθούμε να κινηθούμε σε ένα πλαίσιο που μπορούμε να αντικαταστήσουμε συμβατικά υλικά, όπως για παράδειγμα το πλαστικό, με καινούργια υλικά, υλικά τα οποία προέρχονται όντως μέσα από μια νέα πηγή.
Ένας νέος πόρος δημιουργεί αυτά τα υλικά, μετέπειτα τα αντικείμενα.
Ερώτηση: Μίλησε μας για τον Εργαστήρι σου που έχεις δημιουργήσει στην Καρδίτσα και τους στόχους σου.
Απάντηση: Στην Καρδίτσα, έχω το Εργαστήρι μου, το IFI, το tecture, όλο το κομμάτι της δημιουργικότητας των υλικών, και το GEN (δηλαδή generation), γενιά, οπότε να δώσουμε ζωή και στη νέα γενιά υλικών.
Οπότε, μέσα σε αυτό το Εργαστήρι θα δημιουργήσουμε αντικείμενα, συνεργασίες με Πανεπιστήμια, Ιδρύματα, προκειμένου να επεκτείνουμε και αυτό τον κύκλο.
Πέρα από το τοπικό κομμάτι και στο επιστημονικό.
Δημιουργία εργαστηρίων για να έρθει ο κόσμος σε επαφή με αυτά τα υλικά.
Ερώτηση: Επόμενα άμεσα σχέδια;
Απάντηση: Θα είμαι στην Έκθεση Χειροτεχνίας NOEMA 2026 στην Αθήνα, από 18 έως 30 Ιουνίου, στο Καπνεργοστάσιο.
Η Έκθεση συγκεντρώνει μια διακεκριμένη επιλογή σύγχρονων δημιουργών το έργο των οποίων αντανακλά τη δημιουργικότητα, την καινοτομία και την πολιτισμική αξία της χειροτεχνίας στην εποχή μας.
INFO
Επικοινωνία
Wabi Sabi Lab / IFIGEN
wabisabilab.workshops@gmail.com
Βάσω Μπαλαμπάνη
