«Η μουσική είναι η καρφιτσωμένη συγκίνηση στο πέτο». Αυτό τόνισε, από την Καρδίτσα, όπου τον γνωρίσαμε πριν λίγο καιρό, ο γνωστός και καταξιωμένος στιχουργός και ραδιοφωνικός παραγωγός Κώστας Φασουλάς.
Το 41ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου Καρδίτσας, στο οποίο συμμετείχε ως εισηγητής σεμιναρίου, ήταν η αφορμή και για τα τη ραδιοφωνική μας συνάντηση στο Ηχόραμα 1008, όπου μας μίλησε για πολύ μουσική, μας αφηγείται ιστορίες για τραγούδια και στίχους και μας αποκαλύπτει τα επόμενα καλλιτεχνικά του σχέδια.
Ο Κώστας Φασουλάς ήταν καλεσμένος στην εκπομπή «Μεσημεριανό Μαγκαζίνο» (καθημερινά 13:-00-14:00) με τη Βάσω Μπαλαμπάνη, σε μια συζήτηση γεμάτη μουσική και Τέχνη.
Αναλυτικά, η συνέντευξη του Κώστα Φασουλά στο Ηχόραμα 100,8 έχει ως εξής:
Ερώτηση: Σας συναντήσαμε και σας γνωρίσαμε πριν λίγο καιρό, εδώ στην Καρδίτσα, στο πλαίσιο του 41ου Πανελλήνιου Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου Καρδίτσας, όπου ήσασταν εισηγητής σε ένα από τα σεμινάρια. Πως βιώσατε την εμπειρία του Φεστιβάλ; Πως περάσατε στην πόλη μας;
Απάντηση: Είμαι ακόμα με την ανάμνηση της Καρδίτσας.
Με χαρά διαπίστωσα αυτό το πολιτισμικό ενδιαφέρον που έχουν οι νέοι του τόπου σας, εκεί.
Αυτό που φανερώθηκε είναι ότι υπάρχει ένας αξιακός κόσμος σε αυτούς τους νέους ανθρώπους.
Εμένα δεν μου αρέσουν οι αφορισμοί ότι είναι σήμερα είναι έτσι ή δεν είναι έτσι.
Οι νέοι σήμερα είναι ένας ζωντανός κόσμος και αυτό το διαπίστωσα, για ακόμη μια φορά, στην Καρδίτσα.
Συνάντησα ανθρώπους νέους που τους είδα ανήσυχους, προβληματισμένους, τους είδα να ακούνε.
Γιατί, ξέρετε, είναι πάρα πολύ σημαντικό οι άνθρωποι να ακούνε.
Όλο αυτό το πράγμα, για μένα, ήταν μια εμπειρία καταπληκτική.
Και δεν σας κρύβω ότι την έχω κουβεντιάσει με αρκετούς ανθρώπους εδώ, στην Αθήνα, που ήρθα, χρησιμοποιώντας και ως στοιχείο ότι ΄΄Παιδιά, αφήστε την ομαδοποίηση των εννοιών΄΄.
Ερώτηση: Στιχουργός και ραδιοφωνικός παραγωγός. Τι είναι για εσάς αυτά τα δυο;
Απάντηση: Γράφω τραγούδια, κάνω ραδιόφωνο.
Και τα δυο αυτά έχουν μια απεύθυνση.
Αισθάνομαι συνέχεια ότι ΄΄κρίνομαι. Όχι με την αυστηρή έννοια του όρου αλλά κάνοντας τραγούδια, απευθύνομαι σε πολλούς.
Τα βιώματα απευθύνονται σε πολλούς.
Έχει πει κάτι πολύ ωραίο ο Χριστιανόπουλος, ότι ΄΄Νιώθω σαν ιδιωτικό ημερολόγιο σε ξένα χέρια΄΄.
Ό,τι και να κάνω, θα κριθώ.
Δεν το λέω αυστηρά αλλά μου προσδίδει μια ευθύνη αυτό το πράγμα.
Εγώ αυτό που κάνω δεν το αντιμετωπίζω επιπόλαια.
Αισθάνομαι ότι με ακούνε άνθρωποι, στο ραδιόφωνο ή τα τραγούδια μου, και πρέπει να το σεβαστώ πολύ το λειτούργημα, είτε το ένα είτε το άλλο.
Είναι μια μικρή αποστολή, έτσι τη νιώθω, που αισθάνομαι ότι θα πρέπει να είμαι σοβαρός.
Ερώτηση: Πάνω από 200 τραγούδια της ελληνικής δισκογραφίας έχετε υπογράψει. Η ενασχόλησή σας με τη στιχουργική ξεκίνησε στα εφηβικά σας χρόνια. Κάπου εκεί το ΄ 80, στα Ανώγεια, ήρθε και συνάντηση με τον Μάνο Χατζιδάκι ο οποίος, διαβάζοντας τα πρωτόλεια εκείνα κείμενα, σας συμβούλευσε ΄΄Αυτά που γράφεις, κρύβουνε τραγούδια΄΄, συνιστώντας σας να μελετήσετε το ποιητικό ύφος του Νίκου Γκάτσου. Έτσι έγινε;
Απάντηση: Ναι. Με βοήθησε πολύ τότε, αυτό.
Μου είπε ότι μπορεί να είναι τραγούδια.
Ήταν μια λαμπρή τύχη όλο αυτό. Να συναντήσω αυτό τον άνθρωπο.
Νομίζω, καλά πορεύομαι. Δεν έχω παράπονο ζωής.
Συναντήθηκα με ανθρώπους που δεν με πίκραναν. Και συναντιέμαι ακόμα.
Δεν έχω να διηγηθώ ιστορίες πικρές.
Έχω να πω μόνο ευχάριστες.
Γιατί πάντα ένα ένστικτο με οδηγούσε, οι συνομιλητές μου να είναι κοντά στην ψυχή μου.
Αυτό είναι πολύ σπουδαίο.
Δηλαδή, να μην γλιστράς σε τόπους όπου οι άνθρωποι δεν είναι του δικού κώδικα.
Ερώτηση: Ένας καλλιτέχνης, ένας ερμηνευτής, ένας ποιητής ή ένα τραγούδι, ένα ποίημα που σας επηρέασε ή σας καθόρισε;
Απάντηση: Η ΄΄Αθανασία΄΄. Ο πρώτος στίχος που με σημάδευσε είναι αυτός του Γκάτσου.
Αυτός που λέει ΄΄Τι ζητάς Αθανασία΄΄.
Ήταν το πρώτο τραγούδι που αισθάνθηκα ότι μπορεί να αποτελέσει για τη ζωή μου οδηγό.
Και, πράγματι, αποτέλεσε, με την έννοια ότι για μένα ο Γκάτσος είναι ο μεγάλος δάσκαλος όλων μας.
Και ακόμα και τώρα, που έχω διανύσει αυτή την πορεία, ακόμα επιστρέφω σε αυτόν για να βρω, για να λύσω τους άλυτους γρίφους.
Ερώτηση: Σήμερα, η στιχουργική σε τι επίπεδο βρίσκεται; Ανθεί; Ή βρίσκεται σε περίοδο μετάβασης;
Απάντηση: Εγώ είμαι γεννημένος αισιόδοξος.
Δεν είμαι από αυτούς που είναι απαισιόδοξοι αλλά, επί της ουσίας, δεν ξέρουν.
Επειδή εγώ κάνω και το ραδιόφωνο, επομένως έρχονται στα χέρια μου τραγούδια νέων ανθρώπων, και μέσα από σεμινάρια που κάνω, συναντιέμαι με νέους στιχουργούς, αλλά και μέσα από το ίδιο το τραγούδι, θα με βρείτε εξαιρετικά αισιόδοξο.
Απλά, ξέρετε, έχουν αλλάξει οι τρόποι επικοινωνίας στον καιρό μας.
Και αυτό λίγο έχει μπερδέψει το μάτι και το κέντρο της προσοχής.
Αλλά, στην ουσία, το ελληνικό τραγούδι είναι ζωντανότατο.
Και στιχουργικά και μουσικά και ερμηνευτικά.
Βλέπω νέα σχήματα, βλέπω νέους στιχουργούς, συνθέτες. Σπουδαίους.
Ξέρετε, το άθροισμα αργεί.
Δηλαδή, κάποια στιγμή όλο αυτό που κουβεντιάζω, θα εμφανιστεί ως κίνημα, ως πράξη, ως μια νέα πραγματικότητα.
Αλλά ότι βλέπω σοβαρές σπίθες γύρω μου να αναδύονται και να γεννιούνται, αυτό είναι σίγουρο.
Ερώτηση: Το τραγούδι σε ποιόν απευθύνεται; Σε αυτόν που ψάχνει, ρωτά, αναζητά διόδους για μετατόπιση, αφορμές για να μετακινηθεί εσωτερικά;
Απάντηση: Το τραγούδι στον τόπο μας – γιατί έξω δεν ξέρω τι γίνεται – ήταν και θα είναι μια παρηγορητική Τέχνη.
Γι ΄ αυτό και όταν χάνεται ένας πολύ μεγάλος δημιουργός, ερμηνευτής, στιχουργός, συνθέτης, θα πρέπει να έχετε διαπιστώσει ότι λυπούμαστε πολύ για την απουσία του γιατί χάνουμε έναν παρηγορητή.
Γιατί παρηγορητής, σημαίνει παράγω Τέχνη.
Το τραγούδι, λοιπόν, σε αυτό τον τόπο, είναι παρηγορητική Τέχνη.
Μας παρηγορεί με έναν τρόπο.
Από το δημοτικό τραγούδι μέχρι τη νεότερη Ελλάδα, πάντα, αν διατρέξουμε αυτό τον χρόνο, θα δούμε ότι αυτός ήταν ο κεντρικό ρόλος του ελληνικού τραγουδιού. Ο παρηγορητικός.
Ερώτηση: ΄΄Κράτα καρδιά μου ενός λεπτού σιγή΄΄. Δημήτρης Μητροπάνος. Δίσκος ΄΄Η εθνική μας μοναξιά΄΄. Τι τραγούδι θα ταίριαζε στον σημερινό Έλληνα ή στην Ελλάδα του σήμερα;
Απάντηση: Εγώ, ξέρετε, θεωρώ ότι μεγαλύτερη απάντηση σε ό,τιδήποτε συμβαίνει γύρω μας, είναι ο έρωτας.
Ο έρωτας είναι η απάντηση σε ό,τιδήποτε δύσκολο.
Θα σας απαντήσω, λοιπόν, ένα ερωτικό τραγούδι.
Εγώ, δηλαδή, πιστεύω ότι η ΄΄Φραγκοσυριανή΄΄ του Βαμβακάρη είναι ένα από τα πέντε κορυφαία μας ερωτικά τραγούδια, με τη φοβερή ιστορία του μέσα στους στίχους.
Όταν ο άνθρωπος είναι μέσα στη φωτιά, αυτό που φαντάζεται, αυτό που οραματίζεται, είναι η ομορφιά της ζωής του.
Η ομορφιά της ζωής του κρύβεται στον έρωτα.
Αυτή είναι η απάντηση.
Ερώτηση: Τι νέο ετοιμάζετε καλλιτεχνικά;
Απάντηση: Ετοιμάζω έναν δίσκο με τον συνθέτη Γιώργο Ανδρέου και με τον αγαπημένο τραγουδιστή Δημήτρη Ζερβουδάκη.
Ετοιμάζω έναν δίσκο με τον Φώτη Σιώτα, έναν αγαπημένο δημιουργό της νεότερης γενιάς, με διάφορους καλεσμένους ερμηνευτές.
Και έχω την εκπομπή μου στο Δεύτερο Πρόγραμμα.
Ερώτηση: Μια σκέψη ή μια ευχή, ως επίλογο αυτής της συζήτησης;
Απάντηση: Εγώ θα έλεγα ότι το ξύπνημα της καλοσύνης μέσα μας, είναι ένα μεγάλο ζητούμενο.
Βάσω Μπαλαμπάνη
