Το ψωμί αποτελεί ίσως το πιο βασικό αγαθό της καθημερινής μας διατροφής. Κι όμως, για ένα τόσο σημαντικό προϊόν, ο καταναλωτής συχνά γνωρίζει ελάχιστα έως καθόλου για τη σύστασή του.
Σχεδόν σε όλα τα αρτοποιεία το ψωμί πωλείται χύμα. Σε ελάχιστα ίσως να δούμε μια ταμπελίτσα που αναγράφει «ολικής άλεσης», «καλαμποκίσιο», «πολύσπορο», «ζέας» ή κάποια άλλη ονομασία. Δεν υπάρχει όμως πάνω στο προϊόν αναλυτική επισήμανση με τα συστατικά, την αναλογία των αλεύρων που χρησιμοποιήθηκαν, την περιεκτικότητα σε αλάτι, τα τυχόν πρόσθετα ή άλλα στοιχεία που θα βοηθούσαν να γνωρίζουμε πραγματικά τι αγοράζουμε και τι τρώμε.
Ο καταναλωτής κατά κανόνα βασίζεται αποκλειστικά στην εμπιστοσύνη του, προς τον πωλητή. Όμως «η εμπιστοσύνη είναι καλή αλλά ο έλεγχος καλύτερος»
Τι σημαίνει λοιπόν «ψωμί ολικής άλεσης»;Ένα τέτοιο ψωμί παρασκευάζεται από αλεύρι στο οποίο αλέθεται ολόκληρος ο σπόρος του δημητριακού, και περιέχει έτσι το πίτουρο, το φύτρο και το ενδοσπέρμιο.Η ονομασία ενός προϊόντος δεν πρέπει να δημιουργεί παραπλανητική εντύπωση.
Σε ορισμένες μεγάλες αλυσίδες τροφίμων ήδη εφαρμόζεται η αναγραφή των συστατικών στις συσκευασίες των προϊόντων αρτοποιίας. Η ίδια λογική ενημέρωσης θα μπορούσε να εφαρμοστεί ευρύτερα, ώστε η επιλογή του πολίτη να είναι συνειδητή.
Πολλοί καταναλωτές θεωρούν ότι αγοράζοντας ψωμί «ολικής άλεσης» προμηθεύονται ψωμί που έχει παρασκευαστεί αποκλειστικά από αλεύρι ολικής.Ας γνωρίζουμε ότι ένα ψωμί ολικής, είναι σκληρό, δεν συμπιέζεται, δεν λυγίζει δεν τρίβεται και σπάει αν προσπαθήσεις να το λυγίσεις.Έτσι, γεννάται εύλογα το ερώτημα:Ποια είναι η πραγματική αναλογία αλεύρου ολικής άλεσης στο προϊόν;
Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιείται μίγμα αλεύρου λευκού και ολικής άλεσης. Ο καταναλωτής όμως δεν γνωρίζει την αναλογία, διότι δεν αναγράφεται.
Η εμφάνιση του ψωμιού μπορεί να επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες της συνταγής ή της παραγωγικής διαδικασίας (χρωστικές, φουσκωτικά, γλουτένη κ.ά.). Για τον λόγο αυτό απαιτείται διαφάνεια και σαφής ενημέρωση.
Το ίδιο ερώτημα τίθεται και για το ψωμί που πωλείται ως «καλαμποκίσιο».
Αποτελείται αποκλειστικά από αλεύρι καλαμποκιού ή είναι μίγμα αλεύρων καλαμποκιού και σιταριού; Κατά κανόνα συμβαίνει το δεύτερο. Σπάνια να βρούμε καλαμποκίσιο ψωμί με μόνο καλαμποκίσιο αλεύρι.
Σήμερα οι πολίτες ενδιαφέρονται περισσότερο από ποτέ για τη διατροφή τους και προσέχουν το αλάτι λόγω αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία, την ποσότητα των φυτικών ινών για τη σωστή λειτουργία του πεπτικού συστήματος, την περιεκτικότητα σε γλουτένη (όλα τα ψωμιά περιέχουν πολύ γλουτένη) που δημιουργεί προβλήματα στην υγεία. Άλλοι επιλέγουν συγκεκριμένα είδη αλεύρων για λόγους υγείας ή προσωπικών διατροφικών επιλογών.
Η ΟικόΣφαιρα θεωρεί ότι ήρθε η ώρα και θα πάρει πρωτοβουλίες, να ανοίξει ένας σοβαρός δημόσιος διάλογος για την ενημέρωση του καταναλωτή σχετικά με το ψωμί που πωλείται στα αρτοποιεία.
Αρκετές φορές ρωτάμε τον/την πωλητή/πωλήτρια: ποια τα συστατικά του ψωμιού που μας δίνετε; Και η απάντηση είναι: Αααα, δεν γνωρίζω!
Προτείνουμε λοιπόν την αναγραφή στη συσκευασία, των συστατικών για κάθε είδος ψωμιού,και για κάθε άλλο αρτοπαρασεκεύασμα.
Η ενημέρωση δεν στρέφεται εναντίον των αρτοποιών, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό κομμάτι της τοπικής οικονομίας, αλλά υπέρ μιας σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στον παραγωγό, τον επαγγελματία και τον καταναλωτή.
Πιστεύουμε ότι η διαφάνεια προστατεύει τόσο τον καταναλωτή όσο και εκείνο τον επαγγελματία που εργάζεται με ποιοτικές πρώτες ύλες και έχει κάθε λόγο να αναδεικνύει την ποιότητα του προϊόντος του.
Η σωστή ενημέρωση του καταναλωτή δεν πρέπει να θεωρείται προνόμιο αλλά αυτονόητο δικαίωμα.
Η ΟικόΣφαιρα καλεί την Πολιτεία, τους αρμόδιους ελεγκτικούς φορείς, τους αρτοποιούς και τις ενώσεις καταναλωτών να συνεργαστούν ώστε κάθε πολίτης να γνωρίζει με σαφήνεια τι αγοράζει και τι βάζει καθημερινά στο οικογενειακό του τραπέζι.
