Το απόλυτο ποσοστό χρήσης καταγράφει το 2026 το δίκτυο τεχνητών φωλιών της Τυτώ στον Δήμο Σοφάδων. Και οι 20 διαθέσιμες θέσεις βρίσκονται πλέον σε χρήση, ενώ στις 10 από αυτές καταγράφηκαν νεοσσοί, δημιουργώντας ένα από τα ισχυρότερα αποτελέσματα του έργου φυσικού ελέγχου των τρωκτικών στη Θεσσαλία.
Το τοπικό δίκτυο των Σοφάδων αποτελεί μέρος του έργου «Φυσικός έλεγχος των επιβλαβών τρωκτικών μέσω της διαχείρισης των αρπακτικών πτηνών», που αξιοποιεί την Τυτώ (Tytoalba) ως φυσικό θηρευτή στα αγροτικά οικοσυστήματα.
Ο ετήσιος έλεγχος του 2026 από τον Οργανισμό για τη Βιοποικιλότητα στα Αγροτικά Οικοσυστήματα – ΑΜΚΕ ΤΥΤΩ επιβεβαίωσε την πλήρη αξιοποίηση του δικτύου. Ιδιαίτερα σημαντική είναι παράλληλα η αναπαραγωγική δραστηριότητα, καθώς νεοσσοί καταγράφηκαν στις μισές από τις εγκατεστημένες φωλιές.
Για μια περιοχή όπου η αγροτική παραγωγή αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας, το αποτέλεσμα αποκτά πολύ συγκεκριμένη αξία. Μία Τυτώ μπορεί να θηρεύσει από 2.000 έως 4.000 τρωκτικά τον χρόνο, λειτουργώντας καθημερινά ως φυσικός σύμμαχος των καλλιεργειών, χωρίς χημική επιβάρυνση του εδάφους.
Με αφορμή τα αποτελέσματα του έργου, ο Επιστημονικός Υπεύθυνος των προγραμμάτων της ΑΜΚΕ ΤΥΤΩ, Βασίλειος Μποντζώρλος μίλησε στο Ηχόραμα 100,8 και στην εκπομπή «Μεσημεριανό Μαγκαζίνο» (καθημερινά 13:00-14:00) με τη Βάσω Μπαλαμπάνη για το πρόγραμμα και τα επόμενα βήματα τονίζοντας τα ακόλουθα:
Ο Υπεύθυνος της ΑΜΚΕ ΤΥΤΩ Βασίλειος Μποντζώρλος με τον δήμαρχο Σοφάδων Δημοσθένη Κατσή
Ένας συνεργάτης στην αγροτική φύση
«Εμείς ξεκινήσαμε αυτό το πρόγραμμα το 2023 και τώρα το 2026 ολοκληρώθηκε και προσπαθούμε να το συνεχίσουμε με την Περιφέρεια Θεσσαλίας και 10 Δήμους, αυτή τη φορά.
Η φιλοσοφία είναι ότι έχουμε έναν συνεργάτη στην αγροτική φύση, που είναι μια κουκουβάγια που λέγεται Τυτώ και η οποία τρώει αποκλειστικά ποντίκια.
Μια τέτοια κουκουβάγια τρώει από 2.000 έως 4.000 ποντίκια το χρόνο!
Άρα, είναι ένας βοηθός μας για να μειώσουμε τα επιβλαβή ποντίκια που καταστρέφουν τις καλλιέργειες.
Αυτή τη στιγμή, έχουμε σε 9 Δήμους της Θεσσαλίας 290 τεχνητές φωλιές που τις παρακολουθούμε, καταγράφουμε τα αποτελέσματα της χρήσης τους, της κατάληψής τους, της αναπαραγωγής από την κουκουβάγια.
Τοποθετούμε τις φωλιές με μια φιλοσοφία να είναι κοντά στις φυσικές φωλιές του άγριου ζώου που αυτές παλιά ήταν τα εγκαταλελειμμένα σπίτια, οι αποθήκες, που μετά τον Daniel έπεσαν.
Οπότε τώρα είναι πολύ σημαντική η δουλειά μας όχι μόνο προς την κουκουβάγια αλλά γιατί της δίνουμε τη δυνατότητα να μπορεί να συνεχίσει να βοηθάει τον αγρότη.
Χωροθετούμε τις φωλιές, τις παρακολουθούμε, κάνουμε συντήρηση, καταγράφουμε προβλήματα.
Μέσα σε αυτά τα τρία χρόνια, το πρώτο στάδιο του έργου, που ήταν να δούμε ότι οι φωλιές μας χρησιμοποιούνται με επιτυχία και η κουκουβάγια γεννάει εκεί μέσα, η επιτυχία ήταν μεγάλη.
Γιατί από τις 290 φωλιές, έχουν χρησιμοποιηθεί κοντά στις 180, με πολύ μεγάλη επιτυχία για δυόμισι χρόνια έργου.
Και στις 60 από αυτές, είχαμε και αναπαραγωγή».
Η περιοχή των Σοφάδων
«Ειδικά στην περιοχή των Σοφάδων, η χρήση ήταν αποκλειστική.
Γεγονός το οποίο δείχνει δυο πράγματα για την περιοχή.
Ότι έχει μεγάλο πρόβλημα με ποντίκια και ότι πάει πολύ καλά ο πληθυσμός και η επιτυχία του προγράμματός μας.
Η Τυτώ κυνηγάει όταν έχει φαγητό, όταν έχει ποντίκια δηλαδή, σε μια απόσταση 500 μέτρα γύρω από τη φωλιά της.
Αυτό δείχνει πόση έκταση έχει το πρόγραμμα, πόσες φωλιές έχουν βάλει και πόσες χρειάζεται ακόμα να τοποθετηθούν.
Οπότε, απομένει ακόμα πολύς αγροτικός χώρος να καλύψουμε.
Έχουμε κάνει μια πολύ καλή αρχή.
Εμείς, αυτή τη στιγμή, έχουμε 300 φωλιές. Χρειάζεται να βάλουμε και άλλες αλλά ξεκινάμε καλά.
Τα χρόνια που έχουμε δουλέψει στη φύση, έχουμε υπολογίσει ότι έχουμε φέρει, εμείς, με τις δικές μας φωλιές, περί τα 500 άτομα Τυτώ, που αν το μεταφράσουμε σε ποντίκια, έχουμε αφαιρέσει από την ύπαιθρο 2 εκατομμύρια ποντίκια.
Έχουμε ήδη ένα πολύ θετικό αποτύπωμα αλλά και έχουμε και πολύ δρόμο ακόμα να διανύσουμε.
Το καλό είναι ότι ξέρουμε που πάμε και με τι τρόπο πάμε.
Και είμαστε, πάντα, σε συζητήσεις με τους Δήμους, τις ΔΑΟΚ, τους ανθρώπους της υπαίθρου και την Περιφέρεια Θεσσαλίας όπου χωρίς τη στήριξη του περιφερειάρχη κ. Κουρέτα, αλλά και των δημάρχων, δεν θα είχαμε καταφέρει όλα αυτά.
Τώρα είμαστε ακριβώς στην περίοδο της μετάβασης, στον σχεδιασμό και στη ζύμωση ενός επόμενου έργου, για την επόμενη τριετία.
Εδώ η πρόκληση έχει δυο «πόδια».
Το ένα είναι να συνεχίσουμε να παρακολουθούμε, να καταγράφουμε, να συντηρούμε το υπάρχουν δίκτυο με 300 φωλιές και το δεύτερο είναι να επεκτείνουμε αυτές τις φωλιές.
Όλα αυτά έχουν σχέση και με το ύψος της χρηματοδότησης και με τον όγκο της δουλειάς.
Αν το πετύχουμε αυτό, σιγά-σιγά διπλασιάζουμε το δίκτυό μας και ερχόμαστε ακόμα πιο κοντά σε στόχους που έχουμε θέσει».
Η ΑΜΚΕ ΤΥΤΩ
«Έχουμε από οικονομολόγους και από ανθρώπους που ασχολούνται με την οικολογική διαχείριση, όπως εγώ, ανθρώπους του πεδίου, γεωπόνους και αρχιτέκτονες τοπίου, αλλά ο κοινός μας παρονομαστής είναι ότι αγαπάμε όλοι την αγροτική ύπαιθρο και θέλαμε να κάνουμε κάτι γι ΄ αυτή.
Οι περισσότεροι από εμάς είμαστε και από τη Θεσσαλία και επειδή ερευνούσαμε στη Θεσσαλία τη φύση, αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε και ότι η φύση μπορεί να δώσει λύσεις στα προβλήματά μας.
Γι ΄ αυτό και φτιάξαμε την Τυτώ σαν οργάνωση πλέον.
Η μικρή μας ομάδα έφερε αυτό το έργο πρωτοπορώντας στην Ελλάδα αλλά πρωτοπορώντας σχεδόν και παγκοσμίως γιατί είναι πολύ λίγες οι περιοχές που εφαρμόζεται στον κόσμο».
Βάσω Μπαλαμπάνη
